Hội nghị các nước A-rập và châu Phi: hợp tác vì sự tiến bộ chung

Phát biểu tại Hội nghị, Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-mun đề nghị các nhà lãnh đạo Liên đoàn A-rập cùng thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với nhà lãnh đạo Pa-le-xtin Ma-mut Áp-bát trong thời điểm khó khăn hiện nay hướng tới tìm kiếm một nền hòa bình công bằng và vĩnh viễn cho người dân Pa-le-xtin.

Ngày 10-10 tại Sirte, đã diễn ra hội nghị các nước A-rập và châu Phi lần thứ hai. Kể từ Hội nghị thượng đỉnh A-rập-châu Phi lần thứ nhất tổ chức tại Cai-rô năm 1977, tính đến nay, phải mất 33 năm để các nước Liên đoàn A-rập (AL) và Liên minh châu Phi (AU) tổ chức tiếp hội nghị thượng đỉnh. Một sự gián đoạn đáng tiếc cho một tiến trình hợp tác giữa hai khu vực. Tuy nhiên, muộn còn hơn không, việc hội nghị được tổ chức trở lại sẽ giúp cho các nước A-rập Trung Đông và các nước châu Phi thêm gần nhau hơn và mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Ai Cập Hô-xni Mu-ba-rắc, với tư cách là Chủ tịch Hội nghị thượng đỉnh A-rập-châu Phi lần thứ nhất, kêu gọi các quốc gia A-rập và châu Phi dành ưu tiên cao cho mối quan hệ hợp tác chung trong khuôn khổ hai tổ chức khu vực là Liên đoàn A-rập và Liên minh châu Phi. Ông Mu-ba-rắc nhấn mạnh các nhu cầu cấp bách theo đó các quốc gia A-rập và châu Phi cần cùng nhau nỗ lực giải quyết các vấn đề như nguy cơ khủng hoảng lương thực, sự biến đổi khí hậu, đầu cơ giá năng lượng, môi trường kinh tế đang có chiều hướng xấu đi đối với các nước đang phát triển cũng như các cuộc xung đột đẫm máu đang diễn ra tại một số khu vực.

Phát biểu tại Hội nghị, Tổng thống nước chủ nhà Li-bi M.Ka-đa-phi nhấn mạnh đến các mối liên hệ mật thiết giữa các quốc gia châu Phi và A-rập về mặt lịch sử, địa lý và sắc tộc. Ông cũngđề xuất sáng kiến thành lập một cộng đồng A-rập-châu Phi với các mối quan hệ gần gũi hơn nữa. “Chúng ta đang đứng trước tình huống buộc phải đoàn kết. Không một quốc gia đơn lẻ nào trên thế giới có thể tự mình đối phó được với các thách thức hiện nay”, ông Ka-đa-phi nói. Ông cũng cam kết sẽ đầu tư khoảng 90 tỉ USD cho các nước châu Phi thông qua các ngân hàng của Li-bi.

Một số nhà lãnh đạo khác cũng lên tiếng ủng hộ sự hợp tác giữa hai khu vực, đồng thời đưa ra một số khuyến nghị. Tổng thống Dăm-bi-a Ru-pi-a Ban-đa đánh giá, Hội nghị thượng đỉnh lần này đã đặt nền móng cho mối quan hệ “độc nhất vô nhị” giữa các nước thuộc khu vực châu Phi và các nước A-rập. Trong khi đó, Tổng thống Cộng hòa Sát Idris Deby Itno kêu gọi các nước A-rập ủng hộ tiến trình hoà bình tại Xu-đăng. Nhà lãnh đạo này còn ví châu Phi là “một lục địa của tương lai”, đồng thời kêu gọi các nhà đầu tư A-rập cần quan tâm hơn nữa tới Lục địa đen nhằm thắt chặt các mối quan hệ song phương.

Hội nghị thượng đỉnh lần này cũng thông qua các bản thoả thuận hợp tác về Chiến lược đối tác A-rập – châu Phi, Kế hoạch hợp tác hành động 2011-2016 và Nghị quyết thành lập Quỹ hợp tác A-rập – châu Phi nhằm đối phó với thảm hoạ. Cũng nhân dịp này, các nhà lãnh đạo đã đưa ra cam kết hỗ trợ các nước châu Phi và A-rập, đặc biệt là các nước kém phát triển nhất thông qua chiến lược đối tác nhằm thúc đẩy tiến trình phát triển bền vững cũng như giúp các nước này đạt được những mục tiêu phát triển thiên niên kỷ (MDGs) vào năm 2015.

Lãnh đạo các nước tham dự Hội nghị cũng ký kết hàng loạt các thỏa thuận hợp tác khác. Hội nghị ra Tuyên bố chung Sirte nhắc lại cam kết tăng cường quan hệ A-rập - châu Phi, thúc đẩy quan hệ giữa các quốc gia A-rập và châu Phi, đồng thời xây dựng quan hệ đối tác chiến lược. Tuyên bố cũng bày tỏ lập trường của các nhà lãnh đạo A-rập và châu Phi đối với các vấn đề khu vực và quốc tế, bao gồm tiến trình hòa bình tại Xu-đăng và Pa-le-xtin. Các nhà lãnh đạo cho biết họ hài lòng trước những nỗ lực chung của các nước châu Phi và A-rập nhằm tăng cường quan hệ giữa hai bên. Các nước châu Phi và A-rập cần hợp tác để giải quyết những thách thức chung, bao gồm khủng hoảng lương thực, thay đổi khí hậu, sự đầu cơ giá năng lượng, sự biến đổi theo chiều hướng xấu đối với môi trường kinh tế tại các nước đang phát triển, cũng như các cuộc xung đột đẫm máu đang diễn ra tại một số khu vực.

Các nhà lãnh đạo cũng cam kết ủng hộ các nước A-rập và châu Phi không chế tạo vũ khí hủy diệt hàng loạt và vũ khí hạt nhân, đồng thời lên án mọi hình thức khủng bố và tội phạm có tổ chức./.