Tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối 34 điểm cầu cấp tỉnh trên cả nước.

Tham dự tại điểm cầu Hội trường Diên Hồng, nhà Quốc hội còn có: Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các Ủy viên Bộ Chính trị: Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Bùi Thị Minh Hoài; Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Bầu cử quốc gia Đỗ Văn Chiến; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Minh Hưng; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia, Đại tướng Phan Văn Giang; Bộ trưởng Bộ Công an, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia, Đại tướng Lương Tam Quang; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia Trần Sỹ Thanh; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia Trịnh Văn Quyết; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí; Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Phạm Gia Túc; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị…

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, sau quá trình chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, chủ động, sáng tạo, với tinh thần trách nhiệm rất cao của Hội đồng Bầu cử quốc gia, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức, đoàn thể, các tổ chức phụ trách bầu cử ở địa phương; dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, sát sao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trực tiếp, thường xuyên của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm; sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự ủng hộ, chung sức, đồng lòng của đồng bào và cử tri cả nước, cuộc bầu cử thành công rất tốt đẹp, thực sự là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, là ngày hội lớn của toàn dân, được dư luận trong nước và nước ngoài đánh giá cao. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước ta, đang đẩy mạnh hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo vào mọi mặt của đời sống xã hội.

Trình bày tóm tắt Báo cáo tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh nêu bật các đề xuất, kiến nghị: Đối với Quốc hội, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu hội đồng nhân dân theo hướng bổ sung nghĩa vụ của cử tri; hoàn thiện quy định về cơ cấu, thành phần, phân bổ đại biểu, đơn vị bầu cử; làm rõ thẩm quyền, quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo; hoàn thiện quy định về danh sách cử tri, bỏ phiếu nơi khác, thời gian ứng cử, hiệp thương, công bố danh sách; nghiên cứu điều chỉnh thời gian bỏ phiếu, kiểm phiếu linh hoạt.

Đối với Chính phủ, cần chỉ đạo hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thống nhất, ổn định; chuẩn hóa biểu mẫu, hướng dẫn nghiệp vụ rõ ràng; điều chỉnh mốc thời gian, chế độ báo cáo phù hợp; nghiên cứu phân cấp hợp lý thẩm quyền trong tổ chức bầu cử; hoàn thiện quy định về tổ chức, hoạt động của các tổ chức phụ trách bầu cử.

Đối với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cần nghiên cứu đổi mới hình thức tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử phù hợp thực tiễn; tăng cường, cụ thể hóa vai trò giám sát sau bầu cử, nâng cao trách nhiệm đại biểu dân cử.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm phân tích rõ 5 thành công và 5 bài học kinh nghiệm của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Trong đó, 5 thành công của cuộc bầu cử là:

Thứ nhất, cuộc bầu cử lần này có sự tham gia đông đảo, trách nhiệm và đầy niềm tin của cử tri cả nước. Theo báo cáo, có 76.198.214 cử tri đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,7% - mức cao nhất được ghi nhận từ trước đến nay. Đặc biệt, không có đơn vị bầu cử nào phải bầu cử lại; 500 đại biểu Quốc hội được bầu đầy đủ; đại biểu hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã trong cả nước cũng được bầu đủ theo quy định.

Thứ hai, chất lượng, cơ cấu và tính đại diện của đại biểu tiếp tục được nâng lên. Tỷ lệ đại biểu Quốc hội dự kiến hoạt động chuyên trách đạt 40% - tỷ lệ cao nhất từ trước đến nay. Quốc hội khóa XVI có 150 đại biểu nữ, chiếm 30%; 76 đại biểu là người dân tộc thiểu số, chiếm 15,2%; 18 đại biểu ngoài đảng, chiếm 3,6%; 33 đại biểu dưới 40 tuổi, chiếm 6,6%. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử Quốc hội nước ta có đại biểu người dân tộc Ơ-đu.

Thứ ba, công tác chuẩn bị đã được triển khai sớm, bài bản, thống nhất và chặt chẽ từ Trung ương tới cơ sở. Trước ngày bầu cử, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành đầy đủ 27 văn bản pháp lý theo luật định cùng 14 nghị quyết và văn bản hướng dẫn... Từ công tác hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu đến kiểm tra, giám sát, tuyên truyền, bảo đảm an ninh, trật tự đều được tiến hành theo đúng quy trình, đồng bộ và thống nhất.

Thứ tư, bước tiến rõ rệt trong chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong cuộc bầu cử. Các nền tảng công nghệ được triển khai đồng bộ giúp thông tin về bầu cử được truyền tải nhanh chóng, chính xác và an toàn. Việc khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID trong quản lý cử tri đã góp phần nâng cao hiệu quả, độ chính xác và tính minh bạch của toàn bộ quy trình. 

Thứ năm, công tác an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội được giữ vững trong suốt quá trình bầu cử. Các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị liên quan đến bầu cử được tiếp nhận, xử lý kịp thời, đúng quy định, số lượng đơn thư thấp hơn nhiều so với các nhiệm kỳ trước, không phát sinh các vụ việc nghiêm trọng hay những tình huống bất thường ảnh hưởng đến kết quả bầu cử...

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, từ những thành công trên, có thể rút ra 5 bài học kinh nghiệm  quan trọng: Một là, phải bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, xuyên suốt, đồng thời phát huy cao độ trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Hai là, công tác nhân sự phải được chuẩn bị thật kỹ lưỡng, dân chủ, đúng pháp luật và thật sự vì lợi ích chung. Ba là, toàn bộ quá trình bầu cử phải lấy người dân làm trung tâm; tỷ lệ cử tri đi bầu cao nhất từ trước đến nay không phải chỉ nhờ tổ chức tốt, mà còn do cử tri thấy được mình được tôn trọng, được thông tin đầy đủ, được tạo điều kiện thuận lợi nhất để thực hiện quyền công dân. Bốn là, công tác thông tin tuyên truyền đi trước một bước, đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung lẫn phương thức. Năm là, thành công của một cuộc bầu cử chỉ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động của nhiệm kỳ mới. Lá phiếu của cử tri không dừng lại ở ngày bầu cử. Lá phiếu ấy phải được tiếp nối bằng chất lượng lập pháp, bằng hiệu quả giám sát, bằng những quyết sách đúng đắn, kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới...

Phát biểu bế mạc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, cả hệ thống chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc sẽ quán triệt sâu sắc, nghiêm túc thực hiện đầy đủ các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về yêu cầu, định hướng chiến lược đối với việc tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; những chỉ đạo xuyên suốt đối với hoạt động của Quốc hội khóa XVI và chính quyền địa phương các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Ngay sau Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cấp, các ngành khẩn trương hoàn thành các công việc còn lại sau bầu cử. Hội đồng bầu cử quốc gia sẽ có Báo cáo tổng kết bầu cử và kết quả xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI để báo cáo tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sắp tới./.