Công tác cán bộ trong kỷ nguyên mới và những vấn đề đặt ra đối với công tác bảo vệ chính trị nội bộ

NGUYỄN QUỐC HUY - NGUYỄN THỊ THƯƠNG
Cục Bảo vệ chính trị nội bộ, Ban Tổ chức Trung ương - Cục Quản lý Thi hành án dân sự, Bộ Tư pháp
05:38, ngày 21-07-2026

TCCS - Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, cùng với tác động sâu rộng của chuyển đổi số và những biến động phức tạp của tình hình thế giới, công tác cán bộ đứng trước những đòi hỏi ngày càng cao, toàn diện và thực chất hơn. Những yêu cầu mới đó không chỉ đặt ra nhiệm vụ đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, mà còn làm xuất hiện nhiều vấn đề mới, phức tạp đối với công tác bảo vệ chính trị nội bộ - một lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo đảm sự trong sạch, vững mạnh của đội ngũ cán bộ.

Những yêu cầu mới của công tác cán bộ trong bối cảnh mới

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với mục tiêu xây dựng một quốc gia giàu mạnh, thịnh vượng, phát huy cao độ khát vọng phát triển và ý chí tự cường. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là phải nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, mở rộng tầm nhìn chiến lược, hoạch định và thực thi các quyết sách đúng đắn, đồng bộ, đủ mạnh nhằm tạo ra bước phát triển vượt bậc, khẳng định vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Điều này đòi hỏi phải khơi dậy và phát huy mạnh mẽ mọi nguồn lực, trong đó nguồn lực con người, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, giữ vai trò quyết định. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định nhiệm vụ trọng tâm: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ bảo đảm thực chất, hiệu quả, nhất là công tác thẩm định, đánh giá cán bộ. Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ”(1). Vì vậy, công tác cán bộ trong kỷ nguyên mới cần được đặt trong yêu cầu đổi mới toàn diện, với những tiêu chuẩn cao hơn, chặt chẽ hơn và thực chất hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước, trong đó tập trung vào những vấn đề quan trọng sau:

Một là, đổi mới căn bản công tác đánh giá cán bộ theo hướng thực chất. Yêu cầu này xuất phát từ thực tiễn công tác cán bộ thời gian qua cho thấy, đánh giá cán bộ vẫn là khâu còn nhiều hạn chế, chưa phản ánh đúng thực chất năng lực, phẩm chất và uy tín của cán bộ; còn biểu hiện hình thức, nể nang, cảm tính, dẫn đến việc bố trí, sử dụng cán bộ có nơi chưa bảo đảm yêu cầu, điều kiện. Điều này đã được Văn kiện Đại hội XIV thẳng thắn chỉ rõ: “Công tác đánh giá cán bộ còn chưa toàn diện, chính xác, đầy đủ”(2). Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ ngày càng cao, đòi hỏi phải lựa chọn đúng người có năng lực thực tiễn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Vì vậy, việc đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng thực chất, xuyên suốt, liên tục, lấy hiệu quả công việc, sản phẩm cụ thể và uy tín đối với nhân dân làm thước đo chủ yếu là yêu cầu tất yếu, nhằm bảo đảm lựa chọn, sử dụng đúng cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Phiên họp thứ nhất Tiểu ban Bảo vệ chính trị nội bộ Trung ương_Ảnh: dangcongsan.vn

Hai là, kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ chặt chẽ hơn. Thực tiễn cho thấy, việc kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ ở một số nơi vẫn còn những sơ hở, thiếu chặt chẽ, dẫn đến sai phạm. Theo Kết luận số 232-KL/TW, ngày 8-1-2026, của Ban Bí thư, “Về xử lý các trường hợp sai phạm còn tồn tại trong công tác cán bộ”, sau khi Ban Bí thư ban hành Kết luận số 71-KL/TW, ngày 24-3-2020, “Về xử lý sai phạm trong công tác tuyển dụng cán bộ, công chức, viên chức theo Thông báo Kết luận số 43-TB/TW ngày 28-12-2017 của Bộ Chính trị”, trên cả nước vẫn tiếp tục phát hiện 57 trường hợp sai phạm trong công tác tuyển dụng cán bộ(3). Điều này cho thấy, tình trạng tiêu cực, lạm quyền trong công tác cán bộ tuy đã được chấn chỉnh nhưng chưa được khắc phục triệt để. Nếu không kiểm soát quyền lực chặt chẽ, dễ dẫn đến hệ lụy suy giảm chất lượng đội ngũ cán bộ, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và nghiêm trọng hơn là nguy cơ xói mòn niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Trong bối cảnh kỷ nguyên phát triển mới, khi yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự có đức, có tài ngày càng cao, việc kiểm soát quyền lực phải được thực hiện một cách chặt chẽ, thực chất hơn, với các cơ chế ràng buộc trách nhiệm rõ ràng, giám sát thường xuyên và phòng ngừa từ sớm, từ xa; cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống quy định, quy trình theo hướng rõ ràng, minh bạch, dễ kiểm tra, giám sát; đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện, bảo đảm mọi khâu trong công tác cán bộ đều được thực hiện đúng quy định, đúng thẩm quyền và chịu sự kiểm soát chặt chẽ.

Ba là, thiết lập cơ chế sàng lọc, cạnh tranh lành mạnh trong công tác cán bộ. Theo thông báo tại Phiên họp thứ 29 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (ngày 25-12-2025), trong năm 2025, các cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã kỷ luật hơn 330 tổ chức đảng và 9.600 đảng viên. Đáng lưu ý, nhiều sai phạm chỉ được phát hiện khi đã kéo dài qua nhiều năm và gây hậu quả nghiêm trọng. Thực tiễn này cho thấy cơ chế sàng lọc, phát hiện và thay thế cán bộ ở một số nơi còn chưa kịp thời, chưa chủ động, dẫn đến tình trạng “tích tụ sai phạm” trước khi bị xử lý. Nếu không thiết lập cơ chế sàng lọc và cạnh tranh phù hợp, sẽ làm suy giảm động lực đổi mới, sáng tạo, cản trở việc phát hiện, trọng dụng nhân tố mới, đồng thời dễ tạo tâm lý an phận trong một bộ phận cán bộ. Vì vậy, công tác cán bộ cần chuyển mạnh từ cơ chế “tĩnh” sang cơ chế “động”, bảo đảm nguyên tắc “có vào, có ra”, “có lên, có xuống”, gắn với đánh giá thực chất và kiểm soát quyền lực chặt chẽ nhằm tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy cán bộ không ngừng phấn đấu và kịp thời sàng lọc, thay thế những trường hợp không đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện.

Bốn là, đột phá trong thu hút, trọng dụng nhân tài theo cách tiếp cận chiến lược, tổng thể. Chính sách thu hút, sử dụng nhân tài ở nước ta thời gian qua tuy đã được quan tâm nhưng hiệu quả chưa cao, còn thiếu đồng bộ; môi trường làm việc, cơ chế đãi ngộ, điều kiện phát huy năng lực ở một số nơi chưa thực sự tạo động lực mạnh mẽ để giữ chân và phát triển nhân tài. Tình trạng "chảy máu chất xám", nhất là trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo vẫn còn diễn ra; việc phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng người có năng lực nổi trội có lúc, có nơi chưa kịp thời, còn bị ràng buộc bởi tư duy cục bộ, khép kín. Đáng chú ý, theo khảo sát của Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, gần 43% công chức và 34% viên chức tại Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng rời đi nếu có cơ hội tốt hơn, cho thấy vẫn còn tâm lý thiếu an tâm trong khu vực nhà nước.

Trong bối cảnh cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt, nếu không có đột phá về cơ chế, chính sách sẽ khó thu hút và phát huy hiệu quả đội ngũ nhân tài, làm suy giảm năng lực cạnh tranh quốc gia. Vì vậy, cần tiếp cận vấn đề thu hút, trọng dụng nhân tài theo hướng chiến lược, tổng thể; đồng thời đổi mới mạnh mẽ cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ và đánh giá cán bộ theo hướng linh hoạt, thực chất, mở rộng không gian lựa chọn cán bộ, tạo môi trường để nhân tài được phát hiện, phát triển và cống hiến.

Năm là, gắn công tác cán bộ với chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý. Chuyển đổi số đã trở thành xu thế, là yêu cầu khách quan và lựa chọn chiến lược trong nhiều lĩnh vực và công tác cán bộ cũng không nằm ngoài xu hướng đó. Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức trong cơ quan nhà nước đã được xây dựng, duy trì trong thời gian qua đạt được những kết quả nhất định. Bên cạnh đó, Ban Tổ chức Trung ương cũng đang triển khai Hệ thống thông tin về lĩnh vực tổ chức xây dựng Đảng, trong đó có việc xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu đảng viên và cán bộ, công chức. Điều này minh chứng cho quyết tâm chính trị cao trong việc từng bước hiện đại hóa công tác cán bộ, lấy dữ liệu làm nền tảng cho quản lý, điều hành. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu ở một số nơi vẫn còn hạn chế; tình trạng phân tán, thiếu đồng bộ, “cát cứ thông tin” chưa được khắc phục triệt để. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia diễn ra mạnh mẽ, nếu không kịp thời đổi mới phương thức quản lý cán bộ trên nền tảng số sẽ làm hạn chế tính minh bạch, khách quan, đồng thời làm giảm hiệu quả kiểm soát quyền lực và phát hiện, phòng ngừa sai phạm. Bước vào kỷ nguyên mới, dữ liệu không chỉ là công cụ quản lý mà đã trở thành nền tảng quan trọng để kiểm soát quyền lực một cách công khai, minh bạch và hiệu quả. Vì vậy, cần đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện và kết nối liên thông các cơ sở dữ liệu về cán bộ, công chức, viên chức; đổi mới quy trình quản lý, đánh giá, sử dụng cán bộ trên nền tảng số, bảo đảm thông tin “đúng, đủ, sạch, sống”, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo và ra quyết định.

Sáu là, yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ ngày càng được nâng cao. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt ra những nhiệm vụ to lớn, quan trọng; vừa mang tính cấp bách, vừa có tầm chiến lược. Bên cạnh đó, đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới trong bối cảnh nhiều yếu tố tác động đan xen như hội nhập quốc tế sâu rộng, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia, sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Những yếu tố này làm cho môi trường quản trị ngày càng phức tạp, nhiều biến động, đòi hỏi đội ngũ cán bộ không chỉ thực hiện chức năng quản lý theo cách truyền thống mà còn phải có năng lực thích ứng nhanh, tư duy đổi mới và khả năng xử lý các vấn đề chưa có tiền lệ. Chính vì vậy, yêu cầu về chất lượng đội ngũ cán bộ được nâng lên không chỉ về “lượng” mà chủ yếu về “chất”. Cán bộ cần có năng lực chuyển đổi số, khả năng làm việc trong môi trường quốc tế, khả năng đổi mới sáng tạo và giải quyết hiệu quả các vấn đề phức tạp phát sinh trong thực tiễn. Muốn vậy, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn chức danh theo hướng cụ thể, lượng hóa, gắn với vị trí việc làm; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng toàn diện, nhất là về tư duy chiến lược, năng lực số và kỹ năng thực tiễn, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của kỷ nguyên phát triển mới.

Những vấn đề đặt ra đối với công tác bảo vệ chính trị nội bộ

Những yêu cầu mới đối với công tác cán bộ đặt ra những vấn đề mới, phức tạp hơn đối với công tác bảo vệ chính trị nội bộ trong giai đoạn tới:

Một là, yêu cầu chủ động nắm tình hình chính trị nội bộ để “phòng ngừa từ sớm, từ xa”.

Công tác nắm tình hình chính trị nội bộ là một biện pháp nghiệp vụ quan trọng trong công tác bảo vệ chính trị nội bộ, có mối quan hệ mật thiết và là cơ sở để triển khai các biện pháp nghiệp vụ khác như thẩm tra, xác minh, thẩm định tiêu chuẩn chính trị. Thực hiện tốt công tác nắm tình hình chính trị nội bộ là tiền đề quan trọng để chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa các yếu tố tiềm ẩn nguy cơ tác động, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững của tổ chức đảng, đội ngũ đảng viên và vai trò lãnh đạo của Đảng. Yêu cầu mới của công tác cán bộ đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ các yếu tố “đầu vào”, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các nguy cơ phát sinh từ sớm, từ xa. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, công tác nắm tình hình chính trị nội bộ ở một số nơi vẫn chưa thực sự chủ động, chủ yếu phát hiện khi sự việc đã phát sinh, thậm chí kéo dài và trở nên phức tạp. Phương thức nắm tình hình còn thiên về hành chính, thiếu các kênh thông tin đa chiều, thiếu sự kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan liên quan, dẫn đến việc nhận diện, dự báo chưa kịp thời, chưa chính xác. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải chuyển mạnh từ “bị động phát hiện” sang “chủ động dự báo”, từ nắm tình hình theo vụ việc sang nắm chắc tình hình thường xuyên, liên tục, có hệ thống, làm cơ sở để phòng ngừa từ sớm, từ xa các vấn đề phát sinh trong nội bộ.

Hai là, khó khăn trong công tác thẩm định, thẩm tra, xác minh đối với cán bộ, đảng viên.

Trong bối cảnh công tác cán bộ được thực hiện theo hướng mở rộng nguồn, đa dạng hóa kênh tuyển chọn và tăng cường luân chuyển, điều động, việc thẩm định, thẩm tra, xác minh không chỉ dừng lại trong phạm vi hẹp mà ngày càng mở rộng về không gian, đối tượng và nội dung. Có thể nhận diện ít nhất ba nguyên nhân cốt lõi làm gia tăng mức độ khó khăn của công tác này: Thứ nhất, sự mở rộng không gian hoạt động của cán bộ, từ luân chuyển liên tỉnh, liên cơ quan đến công tác dài hạn ở nước ngoài khiến việc thu thập thông tin qua các kênh truyền thống tại địa phương không còn đủ để phản ánh đầy đủ, toàn diện. Thứ hai, sự phát triển của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế làm phát sinh các quan hệ lợi ích phức tạp, được che đậy dưới nhiều hình thức như pháp nhân kinh tế, tài sản đứng tên người thân, những nội dung mà quy trình thẩm tra hiện hành còn thiếu công cụ xử lý hiệu quả. Thứ ba, sự biến đổi của môi trường chính trị - xã hội và không gian hoạt động của cán bộ theo hướng mở rộng, đa chiều, đặc biệt là sự xuất hiện của môi trường số, khiến các biểu hiện về “chính trị hiện nay” ngày càng tinh vi, khó nhận diện và khó kiểm chứng.

Ba là, yêu cầu phối hợp trong công tác bảo vệ chính trị nội bộ.

Trong bối cảnh công tác cán bộ ngày càng mở rộng về phạm vi, đa dạng về đối tượng và phức tạp về nội dung, công tác bảo vệ chính trị nội bộ không thể chỉ do cơ quan tổ chức cán bộ thực hiện, mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa nhiều chủ thể liên quan như kiểm tra, nội chính, thanh tra, ngoại giao, công an, quân đội. Yêu cầu phối hợp không chỉ dừng ở việc trao đổi thông tin thuần túy, mà phải tiến tới việc liên thông dữ liệu, thống nhất quy trình, đồng bộ trong đánh giá và xử lý các vấn đề phát sinh. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, cơ chế phối hợp ở một số nơi vẫn còn thiếu chặt chẽ, chưa có quy định rõ ràng về trách nhiệm, thẩm quyền và phương thức phối hợp giữa các cơ quan. Việc chia sẻ thông tin còn mang tính “cục bộ”, chưa kịp thời, thậm chí còn tình trạng e ngại, né tránh trách nhiệm hoặc giữ thông tin. Quy trình phối hợp trong nhiều trường hợp còn thiếu linh hoạt, chưa theo kịp yêu cầu xử lý các vấn đề phát sinh nhanh, phức tạp; năng lực tổ chức thực hiện và ý thức trách nhiệm của một bộ phận cán bộ trong phối hợp còn chưa đáp ứng yêu cầu. Điều này dẫn đến tình trạng thông tin không đầy đủ, xử lý chậm trễ hoặc thiếu thống nhất giữa các cơ quan, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công tác thẩm tra, xác minh và đánh giá cán bộ.

Bốn là, yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ.

Những yêu cầu mới của công tác cán bộ đòi hỏi đội ngũ làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng mà còn phải có trình độ chuyên môn sâu, tư duy phân tích sắc bén và khả năng xử lý thông tin đa chiều. Yêu cầu đặt ra không còn dừng ở việc nắm chắc quy định, quy trình, mà đòi hỏi năng lực nhận diện vấn đề từ những dấu hiệu gián tiếp, phân tích các mối quan hệ phức tạp, dự báo xu hướng và xử lý tình huống trong điều kiện thông tin thiếu đầy đủ, thậm chí nhiễu loạn. Đặc biệt, sự phát triển của môi trường số đặt ra yêu cầu mới về năng lực khai thác, đánh giá và xác minh thông tin trên không gian mạng. Thực tiễn hiện nay, chất lượng đội ngũ làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ chưa đồng đều; một bộ phận còn hạn chế về tư duy phân tích, kỹ năng nghiệp vụ và khả năng thích ứng với yêu cầu mới, nhất là trong môi trường số. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tham mưu, khả năng phát hiện, xử lý vấn đề và hiệu quả tổng thể của công tác bảo vệ chính trị nội bộ. Trong điều kiện đó, việc nâng cao chất lượng đội ngũ không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn mang tính chiến lược lâu dài, đòi hỏi phải đổi mới toàn diện từ tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng đến đánh giá, sử dụng cán bộ, nhằm xây dựng đội ngũ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác trong tình hình mới.

Công an xã Nam Cường, tỉnh Thái Nguyên kiểm tra bảo vệ bí mật nhà nước tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn_Nguồn: congan.thainguyen.gov.vn

Một số giải pháp tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo vệ chính trị nội bộ trong tình hình mới, bảo đảm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa và nâng cao chất lượng công tác cán bộ, một số nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu sau cần được nghiên cứu, triển khai đồng bộ:

Một là, nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy về công tác bảo vệ chính trị nội bộ.

Trong bối cảnh tình hình mới, công tác bảo vệ chính trị nội bộ cần được nhận thức đầy đủ hơn về vị trí, vai trò và yêu cầu, cần quán triệt sâu sắc quan điểm bảo vệ chính trị nội bộ là một bộ phận quan trọng, có tính nền tảng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và là khâu đặc biệt quan trọng của công tác cán bộ. Đổi mới tư duy theo hướng chuyển mạnh từ “bị động xử lý” sang “chủ động phòng ngừa” từ sớm, từ xa; từ tiếp cận đơn lẻ sang tiếp cận tổng thể, hệ thống; từ dựa chủ yếu vào hồ sơ, quy trình sang kết hợp đa nguồn thông tin và dựa trên dữ liệu. Bên cạnh đó, cần khắc phục nhận thức giản đơn, phiến diện, coi công tác bảo vệ chính trị nội bộ chỉ là nhiệm vụ của một số cơ quan chuyên trách. Thực chất, đây là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, trong đó cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu giữ vai trò quyết định. Việc nâng cao nhận thức phải đi liền với hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, tạo sự thống nhất về tư duy và hành động trong toàn hệ thống. Đồng thời, cần tiếp tục cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác bảo vệ chính trị nội bộ phù hợp với điều kiện mới; tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm, bản lĩnh chính trị và khả năng “tự bảo vệ” của cán bộ, đảng viên trước những tác động phức tạp từ bên ngoài và trên không gian mạng.

Hai là, nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình chính trị nội bộ.

Công tác nắm tình hình chính trị nội bộ cần được xác định là khâu nền tảng, có ý nghĩa quyết định trong việc bảo đảm tính chủ động của công tác bảo vệ chính trị nội bộ. Trước yêu cầu “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, việc nắm tình hình không thể chỉ dừng lại ở các thời điểm phục vụ công tác cán bộ, mà phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, có hệ thống, gắn với toàn bộ quá trình quản lý, đánh giá và sử dụng cán bộ. Để nâng cao chất lượng công tác này, cần đổi mới mạnh mẽ phương thức thu thập và xử lý thông tin theo hướng đa nguồn, đa chiều, kết hợp chặt chẽ giữa thông tin chính thức với phản ánh từ thực tiễn; giữa kênh truyền thống với các phương thức hiện đại, nhất là khai thác thông tin trên môi trường số. Từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống dữ liệu về cán bộ theo hướng tập trung, liên thông, cập nhật, coi dữ liệu là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả nắm tình hình và phục vụ công tác đánh giá, thẩm tra, xác minh. Cùng với đó, cần xây dựng và hoàn thiện quy chế về công tác nắm tình hình chính trị nội bộ theo hướng rõ nội dung, phương thức, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể liên quan, qua đó tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc thu thập, chia sẻ và khai thác thông tin. Đây là cơ sở quan trọng để khắc phục tình trạng lúng túng, thiếu đồng bộ trong tổ chức thực hiện, đồng thời bảo đảm tính hợp pháp, chính xác và kịp thời của thông tin phục vụ công tác. Việc nắm tình hình phải gắn với cơ chế cảnh báo sớm, kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường, tiềm ẩn rủi ro, không để bị động, bất ngờ.

Ba là, đổi mới công tác thẩm định, thẩm tra, xác minh đối với cán bộ.

Việc thẩm định, thẩm tra cán bộ không thể chỉ dựa vào hồ sơ, lý lịch, mà phải được mở rộng theo hướng toàn diện, đa chiều, phản ánh đầy đủ quá trình công tác, các mối quan hệ xã hội và hoạt động của cán bộ trong cả môi trường thực và môi trường số. Cần chuyển từ phương thức thẩm định, thẩm tra mang tính thủ công, đơn tuyến sang phương thức hiện đại, dựa trên dữ liệu và sự phối hợp liên thông giữa các cơ quan. Trong đó, việc xây dựng và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu về cán bộ, kết nối với các nguồn thông tin liên quan là điều kiện quan trọng để nâng cao độ chính xác, kịp thời của kết quả thẩm định, thẩm tra, xác minh. Hoàn thiện quy trình, quy định về thẩm định, thẩm tra, xác minh theo hướng rõ trách nhiệm, thẩm quyền, rút ngắn thời gian nhưng vẫn bảo đảm chặt chẽ, khách quan, tránh hình thức hoặc làm qua loa, đối phó. Mở rộng phạm vi thẩm định, thẩm tra, xác minh, chú trọng các mối quan hệ xã hội, yếu tố nước ngoài và hoạt động trên không gian mạng của cán bộ. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống tiêu chí và phương pháp đánh giá “vấn đề chính trị hiện nay” theo hướng cụ thể, có khả năng lượng hóa, kết hợp đa nguồn thông tin và ứng dụng dữ liệu, công nghệ để nhận diện kịp thời, chính xác các dấu hiệu bất thường trong quá trình thẩm định, thẩm tra, xác minh.

Bốn là, thực hiện có hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan có liên quan trong bảo vệ chính trị nội bộ.

Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy chế phối hợp công tác bảo vệ chính trị nội bộ giữa cơ quan tổ chức cấp ủy và các cơ quan liên quan theo hướng rõ trách nhiệm, thẩm quyền, quy trình và chế độ thông tin, báo cáo. Việc phối hợp phải chuyển từ trao đổi thông tin đơn lẻ sang kết nối thường xuyên, có hệ thống, bảo đảm thông tin được cập nhật liên tục, phục vụ hiệu quả cho công tác nắm tình hình, thẩm tra, xác minh và đánh giá cán bộ. Đặc biệt, cần đẩy mạnh nghiên cứu, xây dựng các nền tảng dữ liệu dùng chung giữa các cơ quan, từng bước hình thành hệ thống thông tin liên thông về cán bộ và bảo vệ chính trị nội bộ, bảo đảm khả năng khai thác, đối chiếu, kiểm chứng thông tin nhanh chóng, chính xác. Bên cạnh đó, cần nâng cao trách nhiệm và ý thức phối hợp của các cơ quan, khắc phục tình trạng cục bộ, khép kín thông tin; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế phối hợp, bảo đảm sự vận hành thông suốt, hiệu quả của cơ chế liên thông trong thực tiễn.

Năm là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ chính trị nội bộ. Đây là đội ngũ giữ vai trò trực tiếp quyết định đến chất lượng, hiệu quả của toàn bộ công tác, do đó cần được xây dựng theo hướng chuyên sâu, chuyên nghiệp và hiện đại. Bên cạnh các yêu cầu chung về phẩm chất, năng lực, cần chú trọng bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ chuyên sâu như thẩm định, thẩm tra, xác minh, phân tích thông tin đa nguồn; nâng cao năng lực khai thác, xử lý dữ liệu trên môi trường số. Chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ theo hướng hiện đại, nhất là kỹ năng khai thác, phân tích và kiểm chứng thông tin trên môi trường số. Hoàn thiện cơ chế tuyển chọn, bố trí, sử dụng và đánh giá cán bộ làm công tác này theo hướng chặt chẽ, khách quan, bảo đảm lựa chọn được những người thực sự có năng lực, uy tín và bản lĩnh. Quan tâm xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, kỷ luật, kỷ cương, qua đó nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực thi công vụ.

Trong bối cảnh mới, công tác bảo vệ chính trị nội bộ đứng trước những yêu cầu ngày càng cao cả về phạm vi, đối tượng và phương thức thực hiện. Việc nâng cao chất lượng công tác này không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, gắn trực tiếp với việc giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, bảo đảm sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Do đó, cần có quyết tâm chính trị cao, cách tiếp cận đổi mới, đồng bộ trong tổ chức thực hiện các giải pháp, đặc biệt là nâng cao năng lực nắm tình hình, hoàn thiện cơ chế phối hợp, đổi mới phương pháp đánh giá và xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín ngang tầm nhiệm vụ. Công tác bảo vệ chính trị nội bộ vì thế không chỉ dừng lại ở việc xử lý các vấn đề phát sinh, mà phải chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, nhận diện đúng và xử lý kịp thời các nguy cơ ngay từ khi còn tiềm ẩn. Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay; là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin, tăng cường sức mạnh và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc./.

-----------------------

(1) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, t. II, tr. 385
(2) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, t. I, tr. 380
(3) Kết luận số 71-KL/TW, ngày 24-3-2020, của Ban Bí thư, “Về xử lý sai phạm trong công tác tuyển dụng cán bộ, công chức, viên chức theo Thông báo kết luận số 43-TB/TW ngày 28-12-2017 của Bộ Chính trị”