Công an tỉnh Ninh Bình với mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Vững mạnh, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân

Mô hình công an xã theo chủ trương của Bộ Công an trước khi sáp nhập

Trong bối cảnh tình hình an ninh, trật tự (ANTT) có nhiều diễn biến phức tạp, yêu cầu đặt ra cho lực lượng Công an nhân dân ngày càng cao, việc đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới. Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, ngày 25-10-2017, của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII, về “Một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, Bộ Công an đã ban hành Đề án số 106/ĐA-BCA, ngày 18-3-2018, về việc “Tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”. Một trong những điểm nhấn quan trọng của đề án là việc bỏ cấp trung gian, tổ chức công an theo mô hình hai cấp (công an cấp tỉnh và công an cấp huyện), đồng thời chính quy hóa lực lượng Công an xã, thị trấn trên toàn quốc… Để thực hiện chủ trương này, Bộ Công an đã đồng loạt triển khai trên toàn quốc, trong đó việc điều động Công an chính quy đảm nhiệm các chức danh công an xã là trọng tâm. Bộ máy công an cấp xã được kiện toàn đồng bộ về tổ chức, cán bộ, trang thiết bị kỹ thuật nhằm đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ mới. Từ năm 2019 đến nay, quá trình triển khai lực lượng công an chính quy về xã đã được thực hiện đồng bộ, toàn diện và đạt nhiều kết quả tích cực trên phạm vi cả nước. Đến cuối năm 2023, Bộ Công an đã hoàn thành việc bố trí công an chính quy tại 100% xã, thị trấn với hơn 48.000 cán bộ chiến sĩ, tạo thành mạng lưới Công an cơ sở rộng khắp, chuyên nghiệp, làm nòng cốt trong công tác bảo đảm ANTT tại địa bàn dân cư.

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Công an tỉnh Ninh Bình đã chủ động, quyết liệt triển khai thực hiện chủ trương xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp vững mạnh, tập trung củng cố lực lượng tại cấp tỉnh và cấp xã, đặc biệt là đưa công an chính quy về cơ sở, coi đây là lực lượng then chốt trong thực hiện nhiệm vụ chính trị địa phương, bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân.

Trước khi sáp nhập, Ninh Bình là một trong những tỉnh đi đầu thực hiện chủ trương của Bộ Công an về chính quy hóa lực lượng công an xã và xây dựng mô hình công an hai cấp. Công an tỉnh đã có nhiều biện pháp đồng bộ, cụ thể để nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của lực lượng công an xã. Cụ thể về cơ sở vật chất được nâng cấp đáng kể: Ninh Bình đã đầu tư xây dựng, bàn giao và khánh thành trụ sở mới cho nhiều Công an xã như Kim Mỹ và Cồn Thoi (huyện Kim Sơn) vào cuối năm 2023. Các trụ sở mới được trang bị đầy đủ các phương tiện, thiết bị hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác của lực lượng công an cơ sở. Thứ nhất, công an tỉnh cũng đã triển khai hiệu quả mô hình “2 Cơ động” tại huyện Kim Sơn: Lực lượng tuần tra cơ động luân phiên tuần tra qua các ngõ xóm, khu dân cư nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm về nồng độ cồn, ma túy, góp phần nâng cao trật tự an toàn giao thông và an ninh xã hội. Mô hình này phát huy hiệu quả cao trong việc xử lý vi phạm nhỏ, giảm thiểu nguy cơ phát sinh các vụ việc phức tạp. Thứ hai, xây dựng mô hình “Cụm an toàn các bệnh viện” tại thành phố Ninh Bình: Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Công an thành phố và các bệnh viện, mô hình này đã phát hiện và xử lý kịp thời 10 vụ việc vi phạm trong khuôn viên bệnh viện, bảo đảm môi trường khám chữa bệnh an toàn, tránh những sự cố đột xuất không mong muốn. Thứ ba, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” được phát động mạnh mẽ: Từ năm 2019 đến năm 2024, tỉnh đã biểu dương 28 cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào này. Công an xã không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn mà còn tích cực vận động nhân dân tham gia phòng, chống tội phạm, tố giác các hành vi vi phạm pháp luật, qua đó nâng cao ý thức cộng đồng và bảo vệ an ninh từ cơ sở. Nhờ đó, lực lượng công an xã tại Ninh Bình không chỉ tăng về số lượng mà còn nâng cao về chất lượng, góp phần giữ vững tình hình ANTT địa phương, tạo môi trường ổn định, bình yên phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Mô hình công an hai cấp (cấp xã và tỉnh) tại Ninh Bình sau sáp nhập

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp và sáp nhập ba tỉnh: Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình, Công an tỉnh Ninh Bình đã thực hiện nhiều chính sách để xây dựng mô hình công an xã mới. Công an tỉnh đã chủ trì xây dựng đề án sáp nhập công an ba tỉnh, kế hoạch bố trí sắp xếp bộ máy, cán bộ thận trọng, khoa học, đồng bộ, trên tinh thần vì việc bố trí người, vì người bố trí việc, công việc nào đòi hỏi con người ấy.

Song song với đó là làm tốt công tác chính trị, tư tưởng, truyền thông; chú trọng chính sách cán bộ, bảo đảm sự đồng thuận trong nội bộ và sự ủng hộ của cấp ủy, chính quyền, người dân địa phương. Quá trình sắp xếp, các đơn vị phải bàn giao nguyên trạng hồ sơ, tài liệu; bảo đảm không xảy ra thất thoát, thất lạc. Đặc biệt, Công an tỉnh cũng đã làm tốt công tác tư tưởng, rà soát hoàn cảnh gia đình của từng cán bộ, chiến sĩ, như lắng nghe tâm tư, nguyên vọng, đồng thời để cán bộ, chiến sĩ đăng ký nguyện vọng công tác trước khi sáp nhập. Trong đó, phát huy tinh thần xung phong tình nguyện của các lãnh đạo cấp phòng về làm trưởng, phó Công an xã. Tăng cường toàn diện cho lực lượng trực tiếp chiến đấu và công an cấp xã. Kết quả là 91 lãnh đạo cấp phòng của công an 3 tỉnh xung phong giữ chức vụ trưởng, phó trưởng công an cấp xã. Hiện, Công an tỉnh có 30 đơn vị cấp phòng, 129 đơn vị công an cấp xã, giảm 40 đơn vị cấp phòng, 269 đơn vị công an cấp xã. Bố trí 5.172 cán bộ, chiến sỹ công an cấp xã, tỷ lệ trung bình là 40,1 cán bộ, chiến sỹ/xã, cân đối phù hợp đặc thù địa bàn tuyến, lĩnh vực cả số lượng, chất lượng.

Từ ngày 1-7-2025, toàn lực lượng công an tỉnh hòa nhập, gắn kết bắt tay ngay vào công việc không để khoảng trống địa bàn, gián đoạn, ách tắc công việc ở bất kỳ khâu nào, nhất là bảo đảm liên thông, thông suốt trong thực hiện các thủ tục hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp. Để làm tốt công tác trên, công an tỉnh chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương bảo đảm về nhân lực, thiết bị, kết nối đường truyền thông suốt sẵn sàng tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến người dân và doanh nghiệp; tăng cường cán bộ từ tỉnh về cơ sở để hỗ trợ các đơn vị được giao nhiệm vụ tiếp công dân, làm thủ tục cấp căn cước; tăng cường hoạt động “Tổ ứng cứu, hỗ trợ Bộ phận một cửa” trực tiếp hướng dẫn người dân, doanh nghiệp, giải quyết ngay những sự cố về hệ thống, thiết bị...

Tại cơ sở, các đơn vị niêm yết công khai thủ tục hành chính tại trụ sở tiếp công dân; thông báo rộng rãi trên trang thông tin điện tử, fanpage facebook, trang zalo của công an tỉnh và các báo, đài về địa chỉ trụ sở mới của công an phường, xã và trụ sở tiếp công dân của công an tỉnh, công an xã; công khai số điện thoại của lãnh đạo công an tỉnh và trưởng công an cấp xã. Nhiều đoàn công tác do các đồng chí Giám đốc, Phó giám đốc Công an tỉnh làm Trưởng đoàn trực tiếp kiểm tra các mặt công tác tại các đơn vị nghiệp vụ, công an cấp xã, phường sau hợp nhất; cơ sở vật chất, hệ thống trang thiết bị máy móc, đường truyền, nhất là điều kiện làm việc của 2 khu vực tiếp và giải quyết công việc cho công dân. Đồng thời, để động viên cán bộ, chiến sĩ, kiểm tra chỗ ăn ở sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ; kiểm tra tiến độ thi công xây dựng công trình phục vụ cho công tác, chiến đấu của các đơn vị công an cấp xã…

Mô hình “2 Cơ động” và “Cụm an toàn bệnh viện” có thể được nhân rộng sang các huyện, thành phố mới để tăng khả năng phản ứng nhanh và bảo đảm ANTT tại nhiều địa bàn trọng yếu. Công tác giải quyết thủ tục hành chính được vận hành cơ bản thông suốt. Công an tỉnh đã nhanh chóng bố trí địa điểm, cán bộ thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân để tiếp nhận, giải quyết 194 thủ tục hành chính trên 17 lĩnh vực thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền (trong đó, công an tỉnh tiếp nhận, giải quyết 139 thủ tục hành chính trên 17 lĩnh vực, công an cấp xã tiếp nhận, giải quyết 55 thủ tục hành chính trên 9 lĩnh vực), không để gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của người dân, doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Đặc biệt, đã chỉ đạo Phòng PC08 với đột phá trong cải cách thủ tục hành chính, chỉ sau 2 giờ đạt yêu cầu tại kỳ thi sát hạch, thí sinh được nhận số Giấy phép lái xe và đủ điều kiện để lái xe. Đây là một bước tiến rất đáng ghi nhận trong việc số hóa, đơn giản các thủ tục, tạo điều kiện tốt nhất cho người dân.

Hiện nay, có 129/129 công an cấp xã trên địa bàn tỉnh đã được bố trí trụ sở làm việc độc lập. Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo tập trung kiểm tra, khảo sát thực trạng các điều kiện làm việc, nơi ăn, nghỉ của cán bộ chiến sĩ để có phương án cải tạo, sửa chữa, nâng cấp đáp ứng yêu cầu công tác, phù hợp với đặc thù của lực lượng Công an, tránh lãng phí. Các trụ sở làm việc cơ bản đã đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quán xuyến địa bàn, đối tượng của công an cấp xã và sinh hoạt của cán bộ, chiến sỹ. Công an tỉnh báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí nguồn kinh phí để cải tạo, sửa chữa trụ sở làm việc của công an cấp xã trên địa bàn tỉnh với tổng số tiền hơn 250 tỷ đồng. Quyết định trang bị, quản lý và sử dụng xe ô tô, mô tô, xăng, dầu trong công an tỉnh Ninh Bình; tổ chức kiểm tra tài sản công và cập nhật tài sản vào phần mềm quản lý; chỉ đạo việc quản lý tài sản trong quá trình bố trí trụ sở làm việc của công an cấp xã; trang cấp phương tiện ô tô cho công an cấp xã. Thường xuyên rà soát, trang cấp các trang thiết bị, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, vũ khí, công cụ hỗ trợ cho công an các đơn vị, địa phương bảo đảm đáp ứng yêu cầu công tác.

Sau sáp nhập, công tác xây dựng công an cấp xã tiếp tục được đẩy mạnh toàn diện trên tất cả các mặt công tác. Công an Ninh Bình đã hoàn thành vượt chỉ tiêu Bộ giao về công tác bố trí cán bộ, kiện toàn đội ngũ chỉ huy công an cấp xã; công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng được đẩy mạnh, đội ngũ cán bộ công an cấp xã được tăng cường về số lượng, nâng cao về chất lượng, đáp ứng yêu cầu công tác tại địa bàn cơ sở; công tác bảo đảm tài chính, hậu cần, kỹ thuật, nhất là xây dựng trụ sở làm việc công an xã được quan tâm, chỉ đạo xuyên suốt từ bộ đến tỉnh, từ tỉnh đến xã. Tình hình an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn tiếp tục được giữ vững, không để xảy ra các vụ, việc phức tạp, đột xuất, bất ngờ; lực lượng công an đã kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp chỉ đạo xử lý hiệu quả những vấn đề liên quan đến ANTT ngay từ cơ sở. Bộ máy Công an tỉnh được kiện toàn tổ chức theo hướng tinh gọn, thống nhất, nâng cao hiệu quả chỉ huy, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Các hệ lực lượng được bổ sung, tăng cường quân số hợp lý, phát huy sức mạnh tổng hợp, nâng cao chất lượng công tác bảo đảm ANTT; công tác điều phối, sử dụng phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật được triển khai linh hoạt, phù hợp thực tiễn, sử dụng hiệu quả nguồn lực, hạn chế lãng phí, góp phần nâng cao hiệu quả công tác.

Với mô hình công an hai cấp tỉnh - xã; Công an tỉnh Ninh Bình quyết tâm giữ vững an ninh trật tự địa bàn, khẳng định rõ vai trò nền tảng cho sự phát triển mạnh mẽ và bền vững của tỉnh Ninh Bình sau hợp nhất. Mô hình công an chính quy vận hành theo hệ thống chính quyền hai cấp (công an tỉnh và công an xã) tại Ninh Bình không chỉ là bước đổi mới căn bản trong tổ chức bộ máy công an, mà còn là giải pháp mang tính chiến lược để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở. Qua quá trình triển khai thực hiện, Công an tỉnh Ninh Bình đã tạo dựng được lực lượng công an xã vững mạnh, chuyên nghiệp, có năng lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ giữ gìn ANTT trong bối cảnh mới.

Sự chủ động, quyết liệt trong việc sắp xếp tổ chức, nâng cấp cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị kỹ thuật, đồng thời tăng cường công tác đào tạo, bố trí cán bộ phù hợp năng lực và kinh nghiệm, đã giúp Công an tỉnh Ninh Bình thích ứng hiệu quả với yêu cầu công tác đa dạng và phức tạp tại từng địa bàn. Đặc biệt, việc phối hợp chặt chẽ giữa công an tỉnh và công an xã trong mô hình chính quyền hai cấp đã góp phần củng cố mối liên hệ mật thiết với nhân dân, tạo thành “lá chắn” vững chắc từ cơ sở, góp phần giữ gìn sự bình yên cho cuộc sống người dân. Những thành quả ban đầu trong xây dựng và vận hành mô hình chính quyền hai cấp của Công an Ninh Bình cũng đã khẳng định tính đúng đắn, phù hợp. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác công an xã trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân ngày càng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, sát dân và phục vụ nhân dân.

Việc sắp xếp lại mô hình công an hai cấp (tỉnh - xã) tại Ninh Bình sau sáp nhập là một bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong công cuộc tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn rộng lớn và dân cư đông đúc. Nhờ sự chỉ đạo sát sao, kế hoạch khoa học và tinh thần trách nhiệm cao của cán bộ chiến sĩ, mô hình công an hai cấp tại Ninh Bình đã nhanh chóng ổn định và đi vào hoạt động hiệu quả, góp phần quan trọng trong việc bảo vệ cuộc sống bình yên, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Mô hình này không chỉ là sự đổi mới trong tổ chức bộ máy, mà còn là minh chứng cho sự gần dân, vì dân, từ đó củng cố niềm tin vững chắc của người dân với lực lượng Công an nhân dân trong giai đoạn mới./.