Để vận hành tốt mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở tỉnh Ninh Bình

Kịp thời lãnh đạo, nghiêm túc triển khai

Ngay sau khi tỉnh Ninh Bình mới được thành lập, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã xác định nhiệm vụ trước mắt là sớm ổn định tổ chức bộ máy, vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm kỷ cương, liên tục, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn; coi đây là thời cơ để Ninh Bình chuyển mình, bứt phá; xây dựng Ninh Bình trở thành cực tăng trưởng mới của vùng đồng bằng sông Hồng, hướng đến trở thành thành phố trực thuộc Trung ương văn minh, hiện đại, có bản sắc, mang tầm quốc tế.

Ngay sau lễ công bố sáp nhập 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình thành tỉnh Ninh Bình, để vận hành bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, trong ngày 1-7, Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Bình khóa XV, nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã tổ chức kỳ họp thứ nhất. Tại kỳ họp, Hội đồng nhân dân tỉnh đã thông qua 4 nghị quyết, trong đó có 3 nghị quyết về tổ chức và nhân sự. Đây là cơ sở để kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm sự lãnh đạo, điều hành liên tục, hiệu lực, hiệu quả ngay từ những ngày đầu của chính quyền địa phương cấp tỉnh sau hợp nhất.

Tiếp đó, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tổ chức hội nghị để thảo luận và cho ý kiến về Dự thảo Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025. Hội nghị đã thảo luận và cho ý kiến vào các nội dung liên quan đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; về việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới…

Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, tại 129 các xã, phường mới sáp nhập, hợp nhất, trong ngày đầu, các xã, phường đã tổ chức các hội nghị quan trọng để kiện toàn ban thường vụ, ban chấp hành đảng bộ. Ủy ban nhân dân các xã, phường nhanh chóng ổn định phương án bố trí phòng, ban, sắp xếp nơi làm việc, đồng thời triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyên môn theo kế hoạch đã đề ra. Việc bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở các phòng chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp xã, phường cơ bản theo đúng định hướng, hướng dẫn của Trung ương và phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương, gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, phục vụ tốt người dân và doanh nghiệp. Các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân cấp xã, phường hiện nay gồm có: Văn phòng hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân, Phòng Kinh tế (đối với xã) hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (đối với phường), Phòng Văn hóa - Xã hội, Trung tâm Phục vụ hành chính công. Đảng ủy các xã, phường đã tổ chức hội nghị ban thường vụ, ban chấp hành đảng bộ quán triệt, tuyên truyền các chủ trương của Trung ương, của tỉnh về công tác sáp nhập đơn vị hành chính trên địa bàn và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tất cả tạo cơ sở quan trọng cho việc kịp thời triển khai các nhiệm vụ của bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp bảo đảm thông suốt, hiệu quả, không gián đoạn.

Chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu vận hành ổn định, phục vụ tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp

Mặc dù địa bàn rộng, dân cư đông và có sự đa dạng về điều kiện kinh tế - xã hội sau sáp nhập, song với tinh thần vào cuộc khẩn trương của cán bộ, công chức, bộ máy chính quyền ở các xã, phường đã nhanh chóng vận hành nền nếp, bước đầu đạt kết quả tích cực. Đảng ủy các xã, phường chỉ đạo phân vùng địa bàn theo cụm, bố trí cán bộ theo dõi sát, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, cải tiến quy trình để phục vụ người dân tốt nhất. Sau thời gian vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, không khí làm việc tại đây rất khẩn trương. Hoạt động của chính quyền ổn định, không để xảy ra gián đoạn trong công việc hằng ngày, nhất là công tác tiếp dân và giải quyết thủ tục hành chính. Trung tâm Phục vụ hành chính công của các xã, phường bố trí từ 5 đến 10 cán bộ, công chức phụ trách các lĩnh vực, chịu trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết các thủ tục hành chính. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, người dân đến làm các thủ tục được hướng dẫn tận tình, giải quyết hồ sơ nhanh gọn. Tại các xã, phường ở Ninh Bình, mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công đã được chạy thử nghiệm trước đó nên đến nay, mọi việc đều đi vào guồng, từ tiếp nhận hồ sơ, giải quyết thủ tục đến hướng dẫn người dân. Thời gian mới vận hành, Trung tâm bảo đảm tiếp nhận và giải quyết khối lượng công việc lớn, phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy, chính quyền xã triển khai, bảo đảm các hệ thống thông tin thiết yếu như: hạ tầng mạng; đường truyền số liệu chuyên dùng; đường truyền internet băng thông rộng; hệ thống thiết bị bảo đảm cho hoạt động trên môi trường số tại trụ sở ủy ban nhân dân xã, phường và Trung tâm Phục vụ hành chính công; hệ thống phần mềm quản lý văn bản và điều hành, hệ thống truyền hình hội nghị trực tuyến, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh Ninh Bình, nhằm đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, giải quyết, trả kết quả, giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính trực tuyến theo mô hình chính quyền số. Theo đó, đến nay 100% các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã được kết nối với mạng internet tốc độ cao và mạng truyền số liệu chuyên dùng. Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu hoạt động thông suốt, ổn định, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu hiệu quả với các hệ thống của bộ, ngành và Cổng Dịch vụ công quốc gia, đáp ứng yêu cầu chỉ đạo, điều hành của các cơ quan chính quyền các cấp. Ninh Bình là một trong những tỉnh dẫn đầu toàn quốc trong triển khai tích hợp, kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia, bảo đảm hoạt động tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính thông suốt, không gián đoạn. Đồng thời, 129/129 xã, phường ở Ninh Bình đã được trang bị hệ thống truyền hình trực tuyến đồng bộ, thống nhất và kết nối qua mạng truyền số liệu chuyên dùng. Hệ thống đã phục vụ được khoảng 20 hội nghị trực tuyến. Đến nay, theo ghi nhận trên Hệ thống giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024, của Bộ Chính trị, “Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, 129/129 xã, phường của tỉnh Ninh Bình đã "phủ xanh" 16/16 chỉ tiêu.

Đến nay, 100% số cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã được cấp mã định danh điện tử mới. 100% số cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã được cấp hộp thư điện tử công vụ. Hệ thống được tích hợp với Nền tảng đăng nhập một lần (SSO) để truy cập vào các hệ thống thông tin, phần mềm dùng chung của tỉnh. Phần mềm Quản lý văn bản và điều hành đã hoạt động ổn định từ ngày 1-7-2025, 100% số người dùng truy cập thông suốt, bảo đảm việc gửi, nhận văn bản điều hành liên thông trên Trục liên thông văn bản quốc gia. 100% số cơ quan nhà nước được cấp chữ ký số chuyên dùng, với tổng số 27.961 chứng thư số (bao gồm 24.443 chứng thư số cá nhân và 3.518 chứng thư số tổ chức). Đã triển khai cấp SIM PKI phục vụ việc ký số trên thiết bị di động cho 962 cá nhân và cung cấp chữ ký số chuyên dùng cho 100% số cán bộ, công chức, viên chức tại bộ phận một cửa các cấp.

Khó khăn đến đâu, khắc phục đến đấy

Sau hơn 3 tháng, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở tỉnh Ninh Bình bước đầu vận hành ổn định, thông suốt, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, giảm đầu mối, tinh gọn bộ máy, tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở và cải thiện chất lượng phục vụ nhân dân. Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy có một số khó khăn trong thực hiện, cần được sớm tháo gỡ, giải quyết để mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hoạt động thông suốt, hiệu quả hơn. Nhiều xã, phường còn thiếu cán bộ, công chức, đặc biệt là các vị trí chuyên môn về công nghệ thông tin, tài chính - kế toán, quản lý đất đai, xây dựng… Một số văn bản liên quan đến tổ chức bộ máy, biên chế, vị trí việc làm chưa đầy đủ, hoàn thiện; hướng dẫn của một số bộ, ngành trung ương chưa kịp thời. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cơ quan, đơn vị và một số xã, phường có lúc, có việc còn chưa quyết liệt, hiệu quả chưa cao. Việc phân định nhiệm vụ, quyền hạn, thủ tục giữa cấp huyện cũ và cấp xã mới trong triển khai các dự án chuyển tiếp còn chưa rõ ràng. Một số địa phương còn lúng túng khi xử lý hồ sơ có tính liên thông hoặc vượt thẩm quyền.

Những kết quả đạt được sau thời gian triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã khẳng định tính đúng đắn khi chính quyền cấp xã chuyển từ trạng thái chính quyền hành chính, thụ động, nặng về quản lý sang chủ động, tích cực phục vụ nhân dân và kiến tạo phát triển; đồng thời, giảm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Trên tinh thần khó khăn, vướng mắc đến đâu, tháo gỡ ngay đến đó, Tỉnh ủy Ninh Bình chỉ đạo các xã, phường đánh giá tình hình, nhận diện khó khăn, vướng mắc; đồng thời đề xuất nhiệm vụ, giải pháp để hệ thống hành chính hoạt động thông suốt, liên tục, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Một số giải pháp thời gian tới

Một là, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy; nhanh chóng sắp xếp, bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp, khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu; nhất là kiện toàn lãnh đạo cấp xã, lãnh đạo các phòng, ban; tổng rà soát, đánh giá, phân loại gắn với cơ cấu lại đội ngũ và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã sau sắp xếp để cho nghỉ theo chế độ những cán bộ, công chức không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ; từ đó làm cơ sở cho việc tuyển dụng, sắp xếp, bố trí cán bộ trong thời gian tới.

Hai là, cấp ủy, nhất là người đứng đầu phải bám sát tình hình triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thường xuyên đôn đốc, thiết lập các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị từ cơ sở để kịp thời xử lý, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền giải quyết. Bộ máy mới với nhiều nhiệm vụ mới, yêu cầu tất cả đội ngũ cán bộ công chức, viên chức phải vào cuộc với tâm thế mới, nhất là người đứng đầu trong lãnh đạo đổi mới tư duy, biến tư duy thành hành động thực tiễn.

Ba là, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, nhất là trong công tác chuyển đổi số, số hóa tài liệu; bổ sung cán bộ công nghệ thông tin tại cấp xã, tăng cường phân cấp, ủy quyền rõ ràng, góp phần giảm chi phí và thời gian cho người dân, doanh nghiệp.

Bốn là, thực hiện luân chuyển, biệt phái cán bộ từ các sở, ngành về hỗ trợ xã, phường trong công tác chuyên môn, hướng đến xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đủ năng lực, am hiểu thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Năm là, mỗi cán bộ, công chức cấp xã phải ý thức rõ nhiệm vụ, thường xuyên học tập, rèn luyện, cập nhật tri thức mới, có khả năng ứng dụng thành thạo công nghệ, làm chủ dữ liệu, xử lý thông tin và điều hành công việc khoa học, hiện đại, chuẩn mực.

Với sự chủ động, linh hoạt và hiệu quả bước đầu trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở tỉnh Ninh Bình đã giúp địa phương dần khắc phục các khó khăn, tạo chuyển biến tích cực ở cơ sở. Từ đó, tỉnh từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, kiến tạo, lấy người dân làm trung tâm, vì mục tiêu phục vụ nhân dân và doanh nghiệp tốt hơn, xây dựng tỉnh Ninh Bình ngày càng giàu mạnh, phát triển./.