Đồng chí Phạm Văn Đồng - Nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Quảng Ngãi

Dự và chủ trì Hội thảo có các đồng chí: Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Bùi Thanh Sơn, Phó Thủ tướng Chính phủ. Cùng dự và chủ trì hội thảo có đồng chí Hồ Văn Niên, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi; Đinh Thị Mai, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Tham dự Hội thảo có các đồng chí đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành trung ương và tỉnh Quảng Ngãi, cùng đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học.

Hội thảo là dịp ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng cao đẹp, vẻ vang của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng - nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực, đã phấn đấu, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; đồng thời, bày tỏ sự tri ân sâu sắc của các thế hệ hôm nay đối với những cống hiến của đồng chí cho thắng lợi của sự nghiệp cách mạng; góp phần giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Đồng chí Phạm Văn Đồng sinh ngày 1-3-1906 trong một gia đình trí thức phong kiến tại xã Đức Tân, nay là xã Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi – một vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Tham gia hoạt động yêu nước từ năm 1925, trải qua nhiều cương vị công tác từ thời kỳ đầu thành lập và xây dựng Đảng cho đến khi đảm nhiệm trọng trách là Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng, rồi Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng, cuộc đời cách mạng của đồng chí gắn liền với những trang sử vẻ vang, oanh liệt của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn khẳng định, cuộc đời đồng chí Phạm Văn Đồng gắn liền với những trang sử vẻ vang, oanh liệt của Đảng, cách mạng Việt Nam. Đồng chí đã để lại dấu ấn sâu sắc về một nhà chính trị luôn tâm huyết kiến tạo một chính quyền thực sự của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; một nhà kinh tế quan tâm sâu sát cơ sở, trăn trở nghiên cứu các bước đi thích hợp, từng bước đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, góp phần phát triển đất nước và cải thiện đời sống người dân, đồng thời là một nhà văn hoá lớn của dân tộc, một nhà ngoại giao tài năng, có uy tín trên thế giới. Đặc biệt, là người được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp đào tạo, rèn luyện, đồng chí Phạm Văn Đồng đã không ngừng học tập, noi theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời cũng là người tiên phong trong nghiên cứu làm sáng tỏ, lan toả những giá trị vô cùng to lớn đó.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, đồng chí Đoàn Minh Huấn, Uỷ viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, đồng chí Phạm Văn Đồng là nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực của Đảng, Nhà nước và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của quê hương Quảng Ngãi. Với 94 tuổi đời, 75 năm hoạt động cách mạng liên tục, đảm nhiệm nhiều cương vị, trọng trách, trong đó có 41 năm là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, 35 năm là Ủy viên Bộ Chính trị, 32 năm trên cương vị Thủ tướng Chính phủ, cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí Phạm Văn Đồng gắn liền với những trang sử vẻ vang của Đảng và dân tộc Việt Nam, từ buổi đầu thời kỳ xây dựng đến thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước. Hội thảo là hoạt động thiết thực tưởng nhớ, tri ân cuộc đời và sự nghiệp cách mạng cao đẹp của đồng chí Phạm Văn Đồng, góp phần giáo dục lý tưởng, truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc cho các thế hệ cán bộ, đảng viên và nhân dân; là dịp để chúng ta khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, chung sức, đồng lòng quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, vì một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, Bí thư tỉnh uỷ Quảng Ngãi Hồ Văn Niên khẳng định, với quê hương Quảng Ngãi, đồng chí Phạm Văn Đồng luôn dành tình cảm thiêng liêng, sâu nặng, thường xuyên động viên Đảng bộ và nhân dân Quảng Ngãi phát huy truyền thống cách mạng, tự lực, tự cường, đoàn kết vươn lên. Thấm nhuần những lời căn dặn ấy, những năm qua, tỉnh Quảng Ngãi đã nỗ lực phấn đấu và đạt nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực. Năm 2025, tỉnh đã hoàn thành 24/24 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có 6 chỉ tiêu vượt kế hoạch. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 10,02%, xếp thứ 6 cả nước và dẫn đầu khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, đời sống nhân dân, nhất là ở miền núi, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số từng bước được cải thiện. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được chú trọng; khối đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được tăng cường, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp phát triển bền vững của địa phương.

Tham luận tại hội thảo, GS, TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, đồng chí Phạm Văn Đồng luôn trăn trở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, xây dựng tiền đề, tạo lập và phát triển một chính quyền của dân, do dân, vì dân, xây dựng xã hội mới, xã hội chủ nghĩa phù hợp với bản sắc của dân tộc Việt Nam. Theo đồng chí, cách mạng là sự nghiệp xây dựng những hệ giá trị mới, văn minh, chiến thắng cái cũ, cái lạc hậu. Đồng chí đặc biệt quan tâm xây dựng và củng cố bộ máy chính quyền, coi đây là một nhiệm vụ cơ bản của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa. Trong quá trình vận hành của bộ máy chính quyền nhà nước, đồng chí nhấn mạnh đến nguyên tắc tập trung, dân chủ và mối quan hệ giữa hai yếu tố này.

TS Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nêu bật những đóng góp to lớn của đồng chí Phạm Văn Đồng trong công tác đối ngoại. Với nghệ thuật “kể câu chuyện Việt Nam với thế giới”, đồng chí Phạm Văn Đồng đã thuyết phục và tranh thủ được sự ủng hộ của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới, tạo thành mặt trận quốc tế ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta. Điểm nổi bật trong tư duy đối ngoại của đồng chí là tư tưởng dùng ngoại giao để kết thúc chiến tranh, thể hiện tầm nhìn sâu sắc, chiến lược về vai trò của đối ngoại đóng góp vào mục tiêu chiến lược của đất nước. Đồng chí đã tham dự và đóng góp rất quan trọng tại các cuộc đàm phán lịch sử cũng như trong các quyết sách lớn, như liên minh chiến đấu ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia cùng những chủ trương lớn trong quá trình lãnh đạo cách mạng.

PGS, TS Đỗ Xuân Tuất, Phó Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, trong giai đoạn đất nước gặp nhiều khó khăn, đồng chí Phạm Văn Đồng đã nỗ lực tìm tòi đường lối đổi mới, nhất là về đổi mới tư duy, mà trước hết là tư duy kinh tế, để từng bước đưa đất nước tiến lên, đặc biệt là giai đoạn 1981 - 1987, đồng chí đã  tổ chức chỉ đạo xây dựng chiến lược kinh tế - xã hội: kế hoạch 5 năm 1981 - 1985 và đến năm 1990. Đồng chí lãnh trọng trách cùng các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước “xoay chuyển vận nước”, dốc sức khắc phục những khó khăn chồng chất do khủng hoảng kinh tế - xã hội, duy trì sản xuất, bảo đảm đời sống nhân dân, tìm đường đổi mới trong những quyết sách ở thời điểm có tính lịch sử của cách mạng Việt Nam.

PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ trình bày tham luận về cốt cách nhà văn hoá lớn Phạm Văn Đồng, khẳng định đồng chí đã có sự quan tâm đặc biệt tới đổi mới và phát triển văn hoá. Trong cuốn sách “Văn hóa và đổi mới”, đồng chí Phạm Văn Đồng nhấn mạnh, công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo nhất thiết phải bắt đầu từ ngọn nguồn văn hóa. Đó là truyền thống văn hóa hàng ngàn năm của dân tộc Việt Nam kết hợp với tinh hoa văn hóa của nhân loại. Đổi mới phải dựa trên một nền tảng văn hóa bền vững và tiến bộ; đổi mới vì con người, cho con người. “Chiến lược con người là sự kết hợp hài hòa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, trong đó văn hóa, xã hội nhập vào kinh tế như một nhân tố bên trong, hơn thế nữa, như mục tiêu và động lực của tăng trưởng kinh tế. Sự kết hợp hữu cơ này là một nét truyền thống thể hiện bản sắc của dân tộc ta, một nội dung cơ bản trong định hướng xã hội chủ nghĩa của chế độ ta, phù hợp với xu thế tiến bộ của thời đại ngày nay”.

Đồng chí Phạm Văn Đồng là tấm gương đạo đức cách mạng trong sáng mà nhân dân Quảng Ngãi luôn noi theo, đó là khẳng định trong tham luận của TS Nguyễn Viết Vy, Hiệu trưởng trường Chính trị tỉnh Quảng Ngãi. Đối với quê hương Quảng Ngãi, sự quan tâm của đồng chí Phạm Văn Đồng không mang tính tình cảm đơn thuần, mà gắn chặt với trách nhiệm chính trị của một nhà lãnh đạo quốc gia. Từ những năm kháng chiến cho đến sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí luôn dành sự quan tâm đặc biệt: từ việc chỉ đạo xây dựng thủy lợi, phát triển sản xuất ở Liên khu V, đến những lời căn dặn ân cần khi về thăm quê, động viên cán bộ và nhân dân khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng cuộc sống mới. Để bày tỏ lòng tôn kính, sự tri ân; đồng thời, là sự kính trọng, biết ơn chân thành của mình với một nhân cách lớn của đồng chí Phạm Văn Đồng. Năm 1970, đồng bào dân tộc Hrê ở huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi đã xin đồng chí Phạm Văn Đồng và tự nguyện đổi thành họ Phạm. Đó là một minh chứng cho sự tôn vinh xuất phát từ niềm tin và tình cảm, khẳng định giá trị đạo đức bền vững của đồng chí trong đời sống xã hội của người dân quê hương Quảng Ngãi.

Phát biểu bế mạc hội thảo, đồng chí Trịnh Văn Quyết, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương kết luận, sau thời gian làm việc nghiêm túc, tâm huyết và trách nhiệm, hội thảo đã hoàn thành toàn bộ chương trình để ra và đạt được những kết quả rất quan trọng, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Ban Tổ chức đã nhận được hơn 40 tham luận và ý kiến phát biểu trực tiếp, thể hiện sự chuẩn bị công phu, cách tiếp cận đa chiều, nghiêm túc, khách quan, trách nhiệm chính trị cao, cũng như tình cảm trân trọng, thành kính đối với đồng chí Phạm Văn Đồng - một nhà lãnh đạo kiên trung - một trí tuệ lớn - một nhân cách lớn và nhà văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam.

"Trong bối cảnh các thế lực thù địch đẩy mạnh chống phá, xuyên tạc, phủ nhận lịch sử, việc tiếp tục nghiên cứu làm sâu sắc hơn những đóng góp của các đồng chí lãnh đạo tiền bối có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng”, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cũng đề nghị cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục học tập và noi gương đồng chí Phạm Văn Đồng, nêu cao ý chí tự lực, tự cường, đoàn kết vượt qua khó khăn, thử thách, chung sức đồng lòng xây dựng quê hương Quảng Ngãi và đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc./.