15 năm Tạp chí Cộng sản thực hiện Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị (khóa VIII) về việc mua và đọc báo, tạp chí của Đảng

1. Khái lược kết quả 15 năm Tạp chí Cộng sản thực hiện Chỉ thị số 11-CT/TW, ngày 28-12-1996, của Bộ Chính trị

Kể từ khi ra số đầu tiên đến nay, Tạp chí Cộng sản đã trải qua chặng đường phát triển gần 82 năm, trong đó gần 57 năm Tạp chí được xuất bản liên tục đều kỳ, Tạp chí luôn luôn giữ vững vị thế cơ quan lý luận và chính trị của Đảng. Từ tháng 7-1995, Tạp chí Cộng sản xuất bản mỗi tháng 2 kỳ và từ tháng 1-2002 đến tháng 12-2003 - mỗi tháng 3 kỳ. Thực hiện Chỉ thị số 60-CT/TW, ngày 22-12-2000, của Bộ Chính trị (khoá IX) về công tác của Tạp chí Cộng sản trong tình hình mới, ngày 3-2-2003 Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản đã phát hành Tạp chí Cộng sản điện tử trên mạng in-tơ-net. Từ ngày 1-1-2007 đến nay, Tạp chí Cộng sản xuất bản 4 ấn phẩm: Tạp chí Cộng sản ra ngày 1 hằng tháng; Tạp chí Cộng sản - Chuyên đề cơ sở ra ngày 16 hằng tháng; Tạp chí Cộng sản điện tử; Tuần san Hồ sơ sự kiện. Các ấn phẩm của Tạp chí Cộng sản luôn bám sát chức năng, nhiệm vụ, tôn chỉ, mục đích tuyên truyền về chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; góp phần tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận cách mạng nước ta; góp ý kiến vào dự thảo các văn kiện Đại hội Đảng, đóng góp vào việc chuẩn bị các nghị quyết của Trung ương, phản ánh việc triển khai học tập, nghiên cứu nghị quyết của Đảng; đặc biệt tập trung phân tích làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn các quan điểm cơ bản, những vấn đề mới trong các văn kiện, nghị quyết của Đảng; giới thiệu các mô hình, điển hình tiên tiến, những bài học kinh nghiệm ở các ngành, các địa phương; định hướng nhận thức kịp thời, phân tích, bình luận những sự kiện thời sự kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội trong nước và trên thế giới v.v..

Qua những chặng đường phát triển, Tạp chí đã không ngừng trưởng thành và có những đóng góp tích cực vào việc vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; vào công tác giáo dục lý luận, chính trị tư tưởng của Đảng; góp phần làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra; luôn chủ động xây dựng chương trình biên tập, hướng vào những vấn đề lý luận quan trọng, tích cực tham gia tổng kết thực tiễn, bám sát cơ sở, nhất là các địa bàn xung yếu ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, những ngành, lĩnh vực kinh tế then chốt, những vấn đề văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng của đất nước; tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân thực hiện đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thường xuyên thông tin, bình luận, phân tích về tình hình lý luận, chính trị, thời sự ở trong nước, trên thế giới nhằm định hướng đúng đắn cho việc nhận thức của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Tạp chí góp phần làm tốt nhiệm vụ đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, góp phần làm thất bại mọi âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta của các thế lực thù địch; góp phần giáo dục lý tưởng cách mạng của Đảng, truyền thống cách mạng hào hùng của dân tộc ta; giáo dục thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, khẳng định những thành tựu to lớn của sự nghiệp cách mạng, nhất là công cuộc đổi mới, làm rõ sự cần thiết tất yếu về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng Việt Nam, tạo nên sự thống nhất trong nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần mở rộng quan hệ quốc tế, v.v..

Do Tạp chí Cộng sản có vai trò quan trọng như vậy, nên việc mua, đọc các ấn phẩm của Tạp chí Cộng sản là cần thiết đối với mỗi chi bộ, đảng bộ, mỗi cán bộ, đảng viên. Công tác quảng bá, vận động cán bộ, đảng viên, các tầng lớp nhân dân tham gia viết bài, mua, đọc Tạp chí Cộng sản, góp ý xây dựng Tạp chí của Đảng đòi hỏi phải được tiến hành thường xuyên, liên tục. Đó không chỉ là nhiệm vụ của Bộ Biên tập Tạp chí, mà còn là trách nhiệm của các cấp ủy, trực tiếp là ban tuyên giáo các cấp và ngành bưu điện, nhằm làm cho công tác phát hành Tạp chí của Đảng ngày càng đạt kết quả tốt hơn.

Trong điều kiện hiện nay, báo chí của Đảng hòa chung vào làng báo chí cách mạng Việt Nam; theo đó công tác phát hành báo, tạp chí của Đảng cũng có sự chuyển biến lớn.

Từ năm 1996 trở về trước, việc đặt mua báo, tạp chí của Đảng đã được các cấp ủy quan tâm. Nhưng do chủ trương và sự chỉ đạo chưa tương xứng với tầm quan trọng của nhiệm vụ chính trị này, mặt khác, cũng do thiếu cơ chế và nguồn tài chính bảo đảm, nên việc đặt mua Tạp chí Cộng sản chưa đều và chưa đủ, nhiều chi, đảng bộ chưa có Tạp chí Cộng sản, việc tổ chức đọc Tạp chí của Đảng cũng chưa đạt hiệu quả cao.

Sau khi Bộ Chính trị (khóa VIII) ban hành Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 28-12-1996, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương đều ra chỉ thị và xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị số 11 đến tất cả các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc; đồng thời, hằng năm đều tiến hành kiểm tra việc thực hiện và tổ chức sơ kết kịp thời. Do đó, công tác mua và đọc Tạp chí Cộng sản đã từng bước đi vào nền nếp, số lượng tăng dần hằng năm.

Sau 15 năm thực hiện Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị, số lượng mua Tạp chí Cộng sản của các chi, đảng bộ có bước chuyển biến rõ nét. Nếu năm 1996 Tạp chí Cộng sản có 1 ấn phẩm truyền thống ra ngày 1 hằng tháng với số lượng phát hành khoảng 45.000 bản/kỳ = 1.265.333 bản/năm, thì đến năm 2011, tổng số lượng phát hành 3 ấn phẩm in của Tạp chí Cộng sản đạt 2.082.000 bản (tăng 164% so với năm 1996), trong đó Tạp chí Cộng sản ra ngày 1 và Tạp chí Cộng sản - Chuyên đề cơ sở ra ngày 16 hằng tháng có số lượng phát hành khoảng 60.000 bản/kỳ; tuần san Hồ sơ sự kiện với số lượng phát hành trên 20.000 bản/kỳ; Tạp chí Cộng sản Điện tử mỗi tháng có khoảng 350.000 lượt bạn đọc truy cập.

Nhiều tỉnh, thành phố đặt mua Tạp chí Cộng sản với số lượng lớn và ổn định, như Đà Nẵng, Quảng Ninh, Vĩnh Long, Bình Dương, Vĩnh Phúc, Đồng Nai, Bắc Giang, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An, Bình Phước, Hải Dương, Khánh Hòa, Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An... Thống kê số lượng Tạp chí Cộng sản đến các chi, đảng bộ cho thấy, đây cũng là các tỉnh, thành có có tỷ lệ đặt mua Tạp chí Cộng sản đến các chi, đảng bộ cao.

Một số tỉnh có số lượng biến động theo xu hướng năm sau tăng hơn so với cùng kỳ năm trước, như Vĩnh Long, Bình Dương, Vĩnh Phúc, Bình Phước, Hà Nam, Cần Thơ, Sơn La, Kon Tum, Bình Định, Bến Tre, Bạc Liêu, Trà Vinh, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang…

Điều đáng ghi nhận là số lượng bạn đọc các ấn phẩm của Tạp chí Cộng sản không ngừng tăng lên và Tạp chí Cộng sản ngày càng nhận được nhiều ý kiến đóng góp xây dựng của bạn đọc. Nếu cả năm 1996, Tạp chí nhận được hơn 400 thư, bài góp ý của bạn đọc thì đến năm 2011, hằng tháng Bộ Biên tập Tạp chí nhận được khoảng 500 thư của bạn đọc gửi qua đường bưu điện và qua đường In-tơ-net. Bạn đọc góp ý không chỉ về nội dung, hình thức, các chuyên mục của từng ấn phẩm, mà còn khuyến nghị chương trình tuyên truyền, mở chuyên mục mới phục vụ bạn đọc; yêu cầu phát hành các ấn phẩm của Tạp chí không chỉ theo đường bưu điện, mà còn qua đường thư tín, thư điện tử với số lượng ngày càng tăng. Đặc biệt thư góp ý của bạn đọc ở nước ngoài ngày càng nhiều. Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản nghiêm túc tiếp thu ý kiến đóng góp xây dựng, hết sức trân trọng, đánh giá cao sự cộng tác của bạn đọc đối với Tạp chí.

Những kết quả tích cực nêu trên mà Tạp chí Cộng sản đạt được trong công tác phát hành - bạn đọc, là do:

- Có sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương các khóa.

- Sự chỉ đạo kiên quyết, kịp thời của các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, sự kiểm tra, đôn đốc trực tiếp của ban tuyên giáo cùng với sự hỗ trợ của các ban, ngành, sự nỗ lực của ngành bưu điện trong việc đặt mua và phát hành Tạp chí của Đảng.

- Nhận thức của cán bộ, đảng viên trong việc mua và sử dụng Tạp chí của Đảng không ngừng được nâng lên. Các chi bộ, đảng bộ coi Tạp chí Cộng sản là kênh thông tin chính thống quan trọng, là tài liệu sinh hoạt, là công cụ đắc lực để phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của ngành, địa phương, đơn vị.

- Các điểm phục vụ của bưu điện có mặt khắp nơi trên đất nước, đặc biệt là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, do đó tạo thuận tiện cho việc phục vụ tốt các đối tượng mua, đọc Tạp chí của Đảng.

- Các cấp ủy Đảng quan tâm trong việc trích, dành kinh phí cho việc mua Tạp chí của Đảng phát đến chi bộ. Một số chi, đảng bộ cơ sở còn vận động các công ty, các doanh nghiệp đóng trên địa bàn mua Tạp chí của Đảng tặng các xã vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo.

- Về phần mình, để hoàn thành nhiệm vụ chính trị do Trung ương giao và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thông tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân, Tạp chí Cộng sản đã không ngừng đổi mới cả về nội dung và hình thức, bảo đảm đúng định hướng tuyên truyền; từng bước nâng cao hàm lượng lý luận và khoa học các ấn phẩm; giữ vững chất lượng, uy tín của cơ quan lý luận và chính trị của Trung ương Đảng. Công tác phát hành Tạp chí luôn cố gắng, sáng tạo, năng động, sử dụng nhiều loại hình, nhiều kênh khác nhau để đưa các ấn phẩm đến tay bạn đọc một cách nhanh chóng và đúng địa chỉ.

Tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy, ở không ít địa phương, ban, ngành, không ít chi, đảng bộ việc mua, đọc Tạp chí Cộng sản chưa đủ theo yêu cầu Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị, thậm chí có địa phương, có ngành còn nhiều tổ chức cơ sở đảng chưa đặt mua Tạp chí Cộng sản.

Hằng năm, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản đều tổ chức hội nghị phát hành - bạn đọc ở các khu vực nhằm lắng nghe ý kiến đóng góp cụ thể, thiết thực của các đại biểu, bạn đọc, cộng tác viên để rút kinh nghiệm, nâng cao hơn nữa chất lượng về nội dung, hình thức các ấn phẩm, cũng như hiệu quả công tác phát hành nhằm đưa các ấn phẩm của Tạp chí đến bạn đọc kịp thời, đúng đối tượng, đáp ứng tốt và sát thực hơn nhu cầu thông tin của các đối tượng độc giả.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến đóng góp của các tổ chức đảng, các đối tượng bạn đọc, cộng tác viên trên khắp cả nước và thực tế công tác phát hành các ấn phẩm của Tạp chí Cộng sản trong những năm qua, nổi lên một số hạn chế, bất cập chủ yếu dưới đây:

Một là, Chỉ thị số 11 chưa đề cập đến vai trò của Tạp chí Cộng sản điện tử.

Hai là, Chỉ thị số 11 chưa xác lập chế tài xử lý những chi, đảng bộ cơ sở không thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 11.

Ba là, giữa quy định về nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục chính trị sâu rộng mà Bộ Chính trị giao cho Tạp chí Cộng sản và quy định về đối tượng phải mua Tạp chí Cộng sản còn có điểm chưa phù hợp. Chỉ thị số 11 quy định: mỗi chi, đảng bộ cơ sở mua một cuốn Tạp chí Cộng sản, trong khi trên thực tế phần lớn các chi, đảng bộ trực thuộc, nhất là chi, đảng bộ trực thuộc trong lực lượng vũ trang và đội ngũ trí thức, giáo viên,... chưa được cung cấp đủ Tạp chí Cộng sản.

Bốn là, ban tuyên giáo các cấp tuy có nhiệm vụ tổ chức tuyên truyền, vận động việc thực hiện Chỉ thị số 11, nhưng chưa có quyền  giám sát, kiểm tra việc cấp kinh phí cho việc mua báo, tạp chí của Đảng. Nguồn kinh phí này do văn phòng các cấp ủy quản lý.

2. Một số kiến nghị của Tạp chí Cộng sản

Để thực hiện Chỉ thị số 11 của Bộ Chính trị hiệu quả hơn, thiết thực hơn trong thời gian tới, Tạp chí Cộng sản trân trọng kiến nghị Bộ Chính trị sửa đổi, bổ sung những nội dung chủ yếu sau:

Thứ nhất, mở rộng diện mua và đọc các ấn phẩm in của Tạp chí Cộng sản tới tất cả các chi, đảng bộ trực thuộc của các tổ chức cơ sở đảng.

Thứ hai, cần quy định: việc đọc Tạp chí Cộng sản điện tử là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi cán bộ, đảng viên.

Thứ ba, để việc phát hành Tạp chí Cộng sản đến với bạn đọc vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo được thuận lợi hơn, Tạp chí Cộng sản kính đề nghị Đảng, Nhà nước cho Tạp chí Cộng sản được hưởng quy chế của một đơn vị thực hiện nhiệm vụ công ích theo Nghị định số 31/2005/NĐ-CP ngày 11-3-2005 của Chính phủ, như báo Nhân Dân và báo Đảng các địa phương đang được hưởng quy chế này theo Quyết định số 65/2008/QĐ-TTg ngày 22-5-2008 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời cho phép Tạp chí Cộng sản được áp dụng chính sách hỗ trợ thông tin báo chí phục vụ cán bộ, đảng viên ở miền núi, vùng dân tộc thiểu số, vùng đặc biệt khó khăn.

Thứ tư, đề nghị Đảng, Nhà nước có chính sách hỗ trợ Tạp chí Cộng sản trong việc mở thêm cơ sở in ở phía Nam, như đầu tư máy móc, thiết bị công nghệ hiện đại, nhằm bảo đảm để các ấn phẩm của Tạp chí Cộng sản đến tay bạn đọc nhanh nhất.

Thứ năm, cho phép ban tuyên giáo các cấp ủy được tham gia lập kế hoạch, đôn đốc, giám sát, kiểm tra việc cấp kinh phí mua báo, tạp chí của Đảng.

Thứ sáu, đề nghị Bộ Chính trị chỉ đạo và coi việc mua, đọc, làm theo báo, tạp chí của Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, là một tiêu chí phân loại, xếp loại danh hiệu thi đua hằng năm của các tổ chức cơ sở đảng trong toàn Đảng./.