Tổng thư ký Liên hợp quốc kêu gọi hành động cụ thể, không đợi một hiệp ước hoàn chỉnh tại Hội nghị biến đổi khí hậu Can-cun

Ngày 7-12, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-Mun đã bày tỏ sự "lo ngại sâu sắc" trước khả năng thương lượng về một hiệp định thay thế Nghị định thư Ki-ô-tô về giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính sẽ thất bại trên quy mô lớn.

Tuyên bố trước các bộ trưởng môi trường thế giới đang nhóm họp tại thành phố cảng Can-cun của Mê-hi-cô, Tổng Thư ký Ban Ki-Mun khẳng định: những nỗ lực trong nhiều năm qua nhằm ngăn chặn trái đất tiếp tục nóng lên là “không đủ”, đồng thời bày tỏ mong muốn hội nghị khí hậu ở Can-cun sẽ phá vỡ thế bế tắc từ sau hội nghị Cô-pen-ha-ghen (Đan Mạch) và đạt được những bước tiến cụ thể, thay vì chờ đợi một "hiệp ước hoàn chỉnh".

Tuần qua, các nhóm làm việc đã chuẩn bị cho cuộc họp của các nguyên thủ quốc gia và bộ trưởng môi trường thế giới, diễn ra từ ngày 7 đến 10 - 12, để thảo luận về những phương diện then chốt trong chính sách khí hậu toàn cầu. Tuy nhiên, theo thừa nhận của các chuyên gia, họ đã không thống nhất được một dự thảo văn kiện về kết quả hội nghị. Mục tiêu của hội nghị này là đạt được một "gói biện pháp cụ thể cân bằng" đối với cuộc chiến ngăn chặn nạn phá rừng, cũng như những cam kết về giảm thải khí gây hiệu ứng nhà kính, thủ phạm chính làm nhiệt độ trái đất tăng lên. Các cuộc thảo luận trong gần 10 ngày qua ở Can-cun cho thấy các bên tham dự đều muốn tránh xung đột bằng mọi giá, mặc dù trên thực tế vẫn còn những điểm bất đồng. Thứ trưởng Ngoại giao Nga A. Ya-cô-ven-cô cho rằng: ở thời điểm hiện nay, các bên có thể nhân nhượng dựa trên Thỏa thuận Cô-pen-ha-ghen. Theo nhà ngoại giao Nga, đây là văn kiện khá thống nhất, phản ánh quyền lợi của các nhóm quốc gia. Trong năm qua, gần 140 nước đã xem xét văn kiện đó và giới thiệu các dữ liệu về cam kết của mình trong việc giảm thiểu khí thải nhà kính hoặc đề ra các biện pháp cụ thể để đối phó với biến đổi khí hậu. Ông A. Ya-cô-ven-cô nêu rõ: tất cả các nước, trước hết là Mỹ, Trung Quốc và Nga, phải đưa ra các cam kết trách nhiệm đáng kể có tính chất bắt buộc. Điều quan trọng có tính nguyên tắc là hiệp ước mới cần ghi nhận trách nhiệm của các nước phát triển và những biện pháp cụ thể dành cho các nước đang phát triển.

Trong quá trình đàm phán ở Can-cun, vấn đề hạn chế biến đổi khí hậu khá nổi cộm. Trung Quốc đề xuất các nước phát triển cần thực hiện cam kết vòng hai về giảm thiểu khí thải theo Nghị định thư Ki-ô-tô (sẽ hết hiệu lực vào năm 2012). Mỹ không tham gia Nghị định thư Ki-ô-tô, cần phải đưa ra cam kết tương ứng trong khuôn khổ công ước theo yêu cầu của “Lộ trình Ba-li”. Các nước đang phát triển cũng phải thực hiện theo yêu cầu của lộ trình hành động với sự hỗ trợ về vốn, công nghệ của các nước phát triển, tự chủ và tự nguyện đưa ra cam kết về giảm thiểu khí thải. Tuy nhiên, đề xuất của Bắc Kinh đã vấp phải trở ngại từ Nhật Bản, Ca-na-đa và các nước phát triển khác. Thái độ thoái thác trách nhiệm về giảm thiểu thải khí của nhóm nước phát triển đã vấp phải sự tẩy chay kiên quyết của nhóm nước đang phát triển. Những bất đồng tại Cô-pen-ha-gen vẫn tồn tại và không thể giải quyết vấn đề này nếu thiếu các giải pháp chính trị./.