Thứ Ba, 18/6/2019
Thông tin kinh tế đáng chú ý trong tuần (từ ngày 17 đến 23-12-2018)
25/12/2018 22:24' Gửi bài này In bài này
Ảnh minh họa. Ảnh: wpri.com
Thủ tướng chủ trì họp Tiểu Ban Kinh tế - xã hội chuẩn bị cho Đại hội Đảng

Sáng 18-12, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng Tiểu Ban Kinh tế-xã hội chuẩn bị Đại hội XIII của Đảng đã chủ trì cuộc họp của Tiểu Ban. Đây là phiên họp thứ hai của Tiểu Ban nhằm thống nhất lộ trình cụ thể thực hiện các nhiệm vụ đặt ra.

Nhiệm vụ quan trọng của Tiểu Ban Kinh tế - xã hội là xây dựng 2 văn kiện: Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025 để phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc XIII.

Thủ tướng yêu cầu các thành viên Tiểu Ban thống nhất phương pháp xây dựng các chiến lược, kế hoạch để đưa ra những định hướng lớn, chiến lược trong lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trong đó phải tính được các biến động 5 năm hay 10 năm tới đất nước có thể gặp phải để có giải pháp ứng phó.

Do đó, Thủ tướng cho rằng, để xây dựng nội dung chiến lược, kế hoạch sát nhất, khoa học nhất, một trong những cách làm là giao cho các cơ quan chức năng chuẩn bị các nội dung về ngành mình, trên cơ sở đó để có nguyên liệu thô trong việc nghiên cứu, biên soạn văn kiện.

Trên cơ sở đó, cũng phải nghiên cứu kỹ lưỡng, đề xuất vấn đề chiến lược kinh tế văn hóa xã hội, môi trường, an ninh, đối ngoại, nhất là trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động.

Tinh thần là phải xây dựng nội dung văn kiện vừa có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn; huy động được trí tuệ của các tổ chức, cá nhân, nhất là các viện, trường.

Thủ tướng yêu cầu Tiểu Ban làm việc khẩn trương để dự kiến tháng tư năm 2019 sẽ hoàn thành Đề cương chi tiết của Báo cáo Kinh tế Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025 để phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc XIII.

Đối với đột phá chiến lược, Thủ tướng đặt vấn đề xem có đột phá nào mới và lấy ví dụ về việc khẳng định vai trò của khoa học công nghệ, của kỷ nguyên số, của thời đại mới đặt ra như thế nào khi mà không có khoa học công nghệ thì chúng ta sẽ tụt hậu.

Cùng với đó là phải phân tích sâu sắc hơn những đặc trưng của kinh tế Việt Nam hiện nay để có giải pháp tốt hơn, phù hợp hơn; giải quyết những bất cập về thị trường vốn, thị trường đất đai, nguồn lực chưa được phân bổ hợp lý hay vấn đề doanh nghiệp Nhà nước còn hoạt động chưa hiệu quả…

Thủ tướng cũng nêu định hướng phát huy tiềm năng của thị trường 100 triệu dân bên cạnh việc đẩy mạnh xuất khẩu. Tiếp tục thu hút FDI có chọn lọc, công nghệ cao, thân thiện với môi trường, giá trị gia tăng; kết hợp khu vực FDI với khu vực doanh nghiệp trong nước cũng là những vấn đề cần đặt ra trong quá trình xây dựng các văn kiện.

Thủ tướng đề nghị cần làm rõ hơn mối quan hệ giữa kinh tế, xã hội và môi trường, quan hệ giữa phát triển nhanh và bền vững, giữa phát triển toàn diện và tập trung mũi nhọn, trong đó làm rõ hơn mũi nhọn; bảo đảm nền kinh tế tự chủ, tự cường với xu hướng mở cửa nền kinh tế, hội nhập quốc tế.

Thủ tướng cũng lưu ý quy chế hoạt động của Tiểu ban, của Tổ biên tập cần thể hiện rõ quan hệ phối hợp công tác chặt chẽ, trách nhiệm, cầu thị với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân liên quan trong quá trình nghiên cứu, xây dựng, biên tập, hoàn chỉnh các dự thảo Chiến lược, Kế hoạch. Đặc biệt, chú trọng phối hợp chặt chẽ với Tiểu ban văn kiện trong suốt quá trình xây dựng báo cáo.

Việt Nam và 3 kịch bản dự báo kinh tế của năm 2019


Sáng 22-12, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có buổi làm việc với Tổ tư vấn kinh tế để hình thành những chính sách nhằm tháo gỡ những bất cập, hạn chế; đồng thời hoàn thành muc tiêu năm 2019 tăng trưởng đạt khoảng 7% và ổn định vĩ mô.

Các thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng nhận định, tiềm năng của nền kinh tế còn rất lớn và xuất hiện thêm không ít cơ hội mới. Nếu có giải pháp thực thi tốt, tận dụng được cơ hội mới, khai thác tốt hơn tiềm năng của nền kinh tế, trong hai năm tới vẫn có thể tiếp tục đà tăng trưởng.

Dự báo kinh tế năm 2019, Tổ tư vấn đưa ra ba kịch bản. Theo đó, kịch bản một (dựa trên giả quyết điều kiện bình thường của nền kinh tế), GDP tăng trưởng trung bình 6,86%/năm cho giai đoạn 2018 - 2020. Kịch bản hai, con số này là 6,91% và kịch bản ba là 7,06%.

Tổ Tư vấn cho rằng, năm 2019 có thể phấn đấu đạt mức tăng trưởng 6,9 - 7% và lạm phát dưới 4%. Để đạt được mục tiêu này, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ phải đạt được tốc độ tăng trưởng cao hơn năm 2018 và phải coi đây là hai động lực chính; khu vực tư nhân phải có biện pháp mạnh hơn nữa (so với năm 2018).

Tổ Tư vấn kiến nghị ưu tiên tập trung chỉ đạo thực hiện các chính sách, giải pháp tháo gỡ bốn nút thắt căn bản (vướng mắc triển khai dự án lớn; trở ngại trong bứt phá khu vực tư nhân; khó khăn của doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp; nút thắt trong khai thông nguồn lực xã hội), coi đây là những trọng tâm, trọng điểm trong chỉ đạo điều hành.

Theo tính toán của Tổ tư vấn, vốn đầu tư tư nhân giai đoạn 2019-2020 phải đạt khoảng 15% GDP thì mới đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Tiềm năng khu vực này còn lớn nhưng chưa được khai thác hết, Tổ tư vấn kiến nghị tập trung nhiều hơn cho các giải pháp hỗ trợ, nuôi dưỡng doanh nghiệp phát triển, không dừng ở các giải pháp hỗ trợ tiếp cận thị trường.

“Hiến kế” giải pháp đối với tình trạng “trên nóng, dưới lạnh", các ý kiến của Tổ tư vấn cho rằng cần tạo áp lực cho các bộ, ngành, địa phương trong thực thi chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, cần xây dựng và công bố một số tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương và giao một nhóm công tác (có thể giao Tổ Công tác của Thủ tướng) giám sát công việc, thường xuyên đánh giá, công bố công khai kết quả thực hiện của các bộ, ngành, địa phương.

Các chuyên gia cũng kiến nghị thay đổi một cách căn bản trong nguyên tắc xây dựng tổ chức bộ máy và phân giao nhiệm vụ cho Chính phủ, bộ, ngành và địa phương theo hướng một việc chỉ giao cho một cơ quan, trong cơ quan chỉ giao một đơn vị, trong đơn vị chỉ giao một cá nhân. Đơn vị và cá nhân được giao có quyền giải quyết theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm cá nhân, việc tham khảo ý kiến do đơn vị, cá nhân có thẩm quyền tự quyết định; xóa bỏ cơ chế “công vụ lồng ghép".

Nhìn nhận nền kinh tế đang đứng trước ngưỡng cửa chuyển biến lớn, các chuyên gia cho rằng, hoàn toàn có thể phát triển với mục tiêu kép, cả chất lượng và số lượng, có thể vừa đạt tăng trưởng cao và giữ được ổn định vĩ mô.

Ghi nhận các ý kiến của Tổ tư vấn, Thủ tướng cho rằng, các chuyên gia, thành viên của Tổ đã đưa ra nhiều nhận định, nhiều đánh giá sát với thực tế, trong đó có đề xuất mới, cụ thể, có tính thực tiễn cao.

Điểm lại kết quả năm 2018, Thủ tướng cho rằng: “Chúng ta không chỉ giữ vững mà phát triển khá toàn diện trong bối cảnh quốc tế phức tạp. Có thể nói là mang lại niềm tin lớn cho gần 100 triệu dân, đời sống tốt hơn, nhất là giữ được ổn định vĩ mô, tăng trưởng cao".

Trên tinh thần đó, nhấn mạnh sự “bứt phá” trong khẩu hiệu hành động năm 2019, Thủ tướng đặt yêu cầu cần phát huy hơn nữa động lực tăng trưởng, xử lý ngay những tồn tại, vướng mắc, tháo các điểm nghẽn cho phát triển và “phải thực sự coi khoa học công nghệ là động lực đột phá'.'

Thủ tướng nhất trí đề xuất liên quan đến triển khai công nghệ 5G, giao Bộ Thông tin và Truyền thông xây dựng đề án này với sự tham mưu của Tổ tư vấn. Thủ tướng cũng giao Tổ tư vấn hợp tác với phía Singapore xây dựng một trung tâm đổi mới sáng tạo theo mô hình Singapore.

Thủ tướng ghi nhận ý kiến cho rằng phải tạo chuyển biến, tháo gỡ trực tiếp, có hiệu lực, hiệu quả công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, chính quyền tốt hơn, khắc phục tư tưởng cuối nhiệm kỳ.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư nghiên cứu, tiếp thu chọn lọc các ý kiến xác đáng, đưa vào dự thảo Nghị quyết 01 của Chính phủ về các giải pháp chỉ đạo, điều hành năm 2019 và Nghị quyết 02 về nâng cao năng lực cạnh tranh.

Về giải pháp dài hạn, Thủ tướng hoan nghênh Tổ tư vấn đã chủ động phối hợp với một số cơ quan nghiên cứu đề tài mô hình tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021-2030 để tư vấn cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng đề nghị Tổ tư vấn đóng góp vào dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2021 - 2030 và tầm nhìn xa hơn cũng như Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 2021 - 2025.

Cho biết sẽ giao VCCI tổng hợp các vấn đề bất cập, vướng mắc nhất của luật pháp mà doanh nghiệp kiến nghị, Thủ tướng đề nghị Tổ tư vấn cùng các bộ liên quan giúp Thủ tướng đánh giá đề xuất sửa đổi những văn bản này.

Tổ tư vấn cần huy động thêm các nhà khoa học, chuyên gia kinh tế trong nước và ngoài nước tham gia đóng góp ý kiến tư vấn cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong quá trình chuẩn bị văn kiện trình Đại hội Đảng 13.

Về hoạt động của Tổ tư vấn năm 2018, Thủ tướng cho rằng có nhiều đóng góp có giá trị, kịp thời. Thủ tướng cũng mong muốn Tổ tư vấn theo dõi chủ trương, quan điểm chính sách của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Thủ tướng khẳng định luôn sẵn sàng lắng nghe ý kiến của các thành viên Tổ tư vấn kể cả những vấn đề các chuyên gia không đồng tình. Thủ tướng mong Tổ tư vấn tiếp tục phổi hợp với các bộ, ngành, doanh nghiệp để nắm bắt thực tiễn, đề xuất kịp thời hơn nữa.

Kinh tế thế giới hạ nhiệt, Nhật giảm dự báo tăng trưởng

Ngày 18-12, Chính phủ Nhật Bản đã giảm dự báo tăng trưởng của nền kinh tế nước này trong năm tài khóa 2019, với nhận định chi tiêu vốn yếu hơn dự kiến trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại.

Văn phòng Nội các Nhật Bản cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của nước này, không tính biến động giá cả hàng hóa, trong năm tài khóa 2019 (tính đến hết tháng 3-2020), dự kiến sẽ tăng 1,3%, thấp hơn so với mức dự báo tăng trưởng 1,5% được cơ quan này đưa ra hồi tháng Bảy.

Kinh tế Nhật Bản năm 2019 tiếp tục phục hồi chủ yếu nhờ nhu cầu nội địa tăng do hiệu quả từ các chính sách của Chính phủ nhằm hạn chế tác động tiêu cực từ việc tăng thuế tiêu dùng lên 10%, dự kiến vào tháng 10-2019, cũng như thị trường trường lao động và thu nhập được cải thiện nhờ các chính sách mới của Chính phủ.

Chi tiêu vốn đã tăng mạnh những năm gần đây do lợi nhuận của các công ty Nhật Bản vững mạnh và đầu tư vào việc tiết kiệm lao động trong bối cảnh thiếu nhân công nghiêm trọng.

Chính phủ Nhật Bản dự báo chi tiêu vốn trong tài khóa 2019 dự kiến sẽ tăng 2,7%, thấp hơn mức dự báo 3,4% trước đó, do tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm tốc.

Dự báo tiêu dùng cá nhân-lĩnh vực chiếm hơn một nửa nền kinh tế Nhật Bản - sẽ tăng 1,2%; nhu cầu nội địa tăng 1,4%.

GDP danh nghĩa năm tài khóa 2019 được dự báo sẽ tăng 2,4% lên 566.100 tỷ yen (5.000 tỷ USD), thấp hơn mức dự báo tăng 2,8% đưa ra hồi tháng Bảy.

Chính phủ Nhật Bản cũng giảm dự báo lạm phát trong năm tài khóa 2019. Theo đó, chỉ số giá tiêu dùng bao gồm năng lượng và thực phẩm tươi sống có khả năng chỉ tăng 1,1%, so với mức dự báo trước đó là tăng 1,5%. Ngoài ra, dự báo tăng trưởng GDP của Nhật Bản năm tài khóa 2018 cũng được hạ xuống mức 0.9%, so với mức dự báo tăng 1,5% đưa ra hồi tháng Bảy.

Văn phòng Nội các nước này cho biết, do ảnh hưởng thiệt hại của động đất và bão liên tiếp xảy ra trong Hè năm nay, GDP thực tế trong quý từ tháng Bảy đến tháng Chín của nước này tăng trưởng âm.

Cơ quan thuế vụ Mỹ cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo qua email

Cơ quan thuế vụ (IRS) trực thuộc Bộ Tài chính Mỹ khuyến cáo người dân cần cảnh giác trước sự gia tăng hiện tượng giả mạo thư điện tử (email) nhằm lừa đảo tài chính.

Trong thông báo ngày 17-12, IRS nêu rõ 2 hình thức lừa đảo cụ thể mà kẻ gian nhắm đến đó là lừa đảo qua email của doanh nghiệp (BEC) và tạo lập email của doanh nghiệp với địa chỉ người gửi giả mạo (BES), chủ yếu nhằm vào các công ty và chủ sử dụng lao động.

IRS cho biết phương thức lừa đảo thứ nhất được thực hiện theo cách các email mạo danh người gửi là nhân viên hoặc lãnh đạo công ty gửi tới cá nhân chịu trách nhiệm chi trả tiền lương.

Email này thường bao gồm một tài khoản ngân hàng mới (do đối tượng lừa đảo nắm giữ) tại thời điểm chúng yêu cầu nhân viên phụ trách chuyển tiền lương thay đổi khoản tiền gửi trực tiếp của một người nào đó vì các mục đích chi trả. Hình thức lừa đảo này khó có thể bị phát hiện trước khi các nạn nhân mất đi một hoặc hai khoản tiền lương thực lĩnh.

Trong phương thức lừa đảo thứ hai, các email mạo danh ban lãnh đạo công ty được gửi tới nhân viên công ty phụ trách việc chuyển khoản ngân hàng, với nội dung yêu cầu người này tiến hành chuyển khoản cho một tài khoản cụ thể (do kẻ gian nắm giữ).

IRS lưu ý rằng đặc điểm chung trong các email lừa đảo đó là có nhiều lỗi ngữ pháp và chính tả. Do vậy, cơ quan này khuyến cáo các doanh nghiệp nên thận trọng và cân nhắc những thay đổi về chính sách nhằm tạo "lá chắn" hiệu quả, không để sập bẫy lừa đảo.

EU tìm cách chống rửa tiền thông qua hệ thống ngân hàng

Ngày 19-12, Liên minh châu Âu (EU) thông báo chính phủ các nước thành viên đã đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm kiểm soát hoạt động rửa tiền bằng cách tăng cường giám sát hệ thống ngân hàng thông qua Cơ quan Ngân hàng châu Âu (EBA).

Quyết định của EU được đưa ra trong bối cảnh hàng loạt vụ bê bối rửa tiền được phát giác tại châu Âu trong năm nay, đặc biệt là vụ việc điều tra khoản thanh toán 200 tỷ euro được thực hiện thông qua chi nhánh Estonia của ngân hàng Danske Bank, về sự sụp đổ của ngân hàng ABLV của Latvia và việc đóng cửa ngân hàng Pilatus của Malta.

Tuyên bố của EU cho hay biện pháp cải cách đã được Ủy ban EU đưa ra hồi tháng 9, sau khi có nhiều quan ngại rằng quy định chống rửa tiền trong hệ thống ngân hàng không phải lúc nào cũng được giám sát và thực thi hiệu quả trên toàn EU.

Theo thỏa thuận, EBA sẽ có thể trực tiếp buộc từng ngân hàng thực hiện các biện pháp chống rửa tiền "như là phương sách cuối cùng" nếu chính quyền quốc gia không hành động.

EBA cũng sẽ có quyền hạn mới để buộc các giám sát viên quốc gia điều tra những trường hợp bị nghi ngờ vi phạm quy định chống rửa tiền. Trong trường hợp đặc biệt, khi các giám sát viên quốc gia không hành động trong thời hạn quy định, EBA có thể áp dụng các biện pháp nhằm vào ngân hàng bằng cách "yêu cầu họ phải thực hiện các biện pháp cần thiết để tuân thủ nghĩa vụ của mình”. Tuy nhiên, quyết định về hình phạt sẽ vẫn thuộc về các quốc gia thành viên.

Hiện một số nước đã tỏ ra không mấy quan tâm đến việc áp đặt hoặc còn nghi ngại về các biện pháp trừng phạt vì sợ ảnh hưởng đến uy tín quốc gia. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các chuyên gia, công khai các biện pháp trừng phạt là một trong những công cụ hiệu quả nhất để ngăn chặn nạn rửa tiền.

Trong khuôn khổ kế hoạch cải tổ, EBA sẽ có thêm quyền hạn và tăng nhân viên nhưng sẽ tiếp tục phụ thuộc vào những luật được cho là khá “mơ hồ” đã ngăn chặn họ hành động trong quá khứ.

Dù vậy, biện pháp mới vẫn chưa thể giải quyết các kẽ hở trong việc các nước thành viên có toàn quyền trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt và không tạo được một cơ quan chuyên trách về chống rửa tiền ở cấp EU hoặc khu vực sử dụng đồng euro, như đề xuất của Ngân hàng Trung ương châu Âu. Được các nhà ngoại giao từ 28 quốc gia EU ủng hộ, văn bản còn phải được Nghị viện châu Âu phê chuẩn để trở thành luật./.
Gia Bảo (tổng hợp từ TTXVN)

Video