Thứ Năm, 19/9/2019
Quốc hội thảo luận dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự
22/3/2011 23:55' Gửi bài này In bài này

TCCSĐT – Sáng 22-3, Quốc hội làm việc tại hội trường, thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng chủ trì. Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều khiển nội dung.

Trước khi thảo luận, Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba đọc Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự (BLTTDS).

Đây là dự thảo luật đã được các vị đại biểu Quốc hội thảo luận, cho ý kiến từ kỳ họp thứ 8 của Quốc hội khoá XII. Chuẩn bị cho quá trình sửa đổi, Thường trực Ủy ban Tư pháp phối hợp với Cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan hữu quan đã tổ chức nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật. Ủy ban Tư pháp cũng đã tổ chức hội thảo để các cơ quan hữu quan, các thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, các nhà khoa học… thảo luận đóng góp ý kiến trực tiếp vào các nội dung quan trọng của dự thảo Luật, đồng thời gửi xin ý kiến các đại biểu Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội và các cơ quan hữu quan. Trên cơ sở ý kiến đóng góp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo việc tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp này. 

Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp Lê Thị Thu Ba đọc Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự (BLTTDS).

Các vấn đề chính được tập trung thảo luận là:

Một là, về kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự.

Hai là, về thẩm quyền của Tòa án đối với quyết định của cơ quan, tổ chức khác.

Ba là, về thẩm quyền của Viện kiểm sát trong việc yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ.

Bốn là, về việc sửa đổi, bổ sung Điều 284 về phát hiện bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật có vi phạm pháp luật và sửa đổi, bổ sung Điều 288 về thời hạn kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm.

Năm là, về cơ chế kiến nghị và xem xét lại quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Hầu hết các ý kiến của các ĐB: Vũ Duy Hòa - Thanh Hoá, Nguyễn Minh Thuyết - Lạng Sơn, Cao Ngọc Xuyên - Bạc Liêu, Nguyễn Đăng Trừng - TP Hồ Chí Minh, Trần Thế Vượng - Hải Dương... đều cơ bản nhất trí với Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự và dự thảo Nghị quyết về việc thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Tố tụng dân sự.

Đại biểu Trần Thế Vượng - Hải Dương phát biểu.

- Về việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự (khoản 2 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 21 BLTTDS). Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng trong phiên tòa, phiên họp sơ thẩm, Kiểm sát viên phát biểu quan điểm về việc tuân theo pháp luật về tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng; trong phiên tòa, phiên họp phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm, Kiểm sát viên ngoài việc phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng, còn phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án của Tòa án, đồng thời bảo vệ kháng nghị trong trường hợp Viện trưởng Viện kiểm sát có kháng nghị. Quy định như vậy vừa bảo đảm điều kiện để Viện kiểm sát thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của mình trong tố tụng dân sự, vừa bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự phù hợp với từng giai đoạn tố tụng.

- Về thẩm quyền của Tòa án đối với quyết định của cơ quan, tổ chức khác (khoản 7 Điều 1 dự thảo Luật bổ sung Điều 32a). Có ĐB đề nghị quy định Tòa án có thẩm quyền hủy quyết định trái pháp luật của cơ quan, tổ chức như nội dung Điều 12 của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989. Thực tiễn thi hành BLTTDS cho thấy trong quá trình xét xử vụ án dân sự, có những quyết định của cơ quan, tổ chức khác liên quan đến vụ án rõ ràng trái pháp luật, nếu Tòa án chỉ có quyền kiến nghị hủy bỏ thì Toà án phải dừng việc giải quyết vụ án và chờ cơ quan, tổ chức khác xem xét huỷ bỏ quyết định trái pháp luật sau đó việc giải quyết vụ án mới được tiếp tục, gây trở ngại cho hoạt động xét xử và không bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự trong trường hợp quyết định của cơ quan, tổ chức khác rõ ràng trái pháp luật nhưng không được hủy bỏ. ĐB Nguyễ Minh Thuyết ( Lạng Sơn) bày tỏ nhất trí, đồng thời đề nghị nói rõ là tòa án cấp nào thì được tuyên hủy những quyết định của cấp nào, chứ nếu không tòa án cấp huyện lại tuyên hủy các quyết định của cấp tỉnh thì khó. Còn các cơ quan, tổ chức khác thì không phải chỉ là cơ quan hành chính, còn rất nhiều loại cơ quan, tổ chức khác nhau, cho nên cần phải nói rõ là tòa án cấp nào được tuyên hủy những quyết định của cấp nào.

- Về thẩm quyền của Viện kiểm sát trong việc yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ (khoản 17 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 85 BLTTDS). Có ý kiến đề nghị bổ sung quy định Viện kiểm sát có quyền yêu cầu Tòa án thực hiện việc thu thập tài liệu, chứng cứ vào khoản 17 Điều 1 dự thảo Luật. Tuy nhiên, qua thảo luận đã thấy Viện Kiểm sát đã có thẩm quyền tự mình thu thập hồ sơ, tài liệu, vật chứng trong trường hợp cần thiết để phục vụ cho việc kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án. Vì vậy, Ban soạn thảo đề nghị được giữ như quy định của dự thảo Luật, không cần thiết phải quy định Viện Kiểm sát có thẩm quyền yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ thay cho đương sự.

Ngoài ra, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã chỉnh lý bỏ khoản 20 Điều 1 dự thảo Luật (dự thảo Luật trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 8), giữ nguyên quy định tại Điều 120 của BLTTDS hiện hành.

- Về vai trò của Viện kiểm sát nhân dân, ĐB Nguyễn Văn Phúc - Bình Thuận tán thành Viện Kiểm sát nhân dân không tham gia vào các vụ án dân sự như nhiều đại biểu đã nêu. Tuy nhiên, theo ĐB có một số vụ án có lẽ phải có một vai trò nhất định nào đó của Viện Kiểm sát nhân dân với tư cách là một cơ quan nhà nước để bảo vệ những bên yếu thế. ĐB lấy ví dụ trong các vụ án dân sự mà có sự tham gia của các tổ chức có vị thế độc quyền trong các vụ cạnh tranh không lành mạnh hoặc lợi dụng vị thế độc quyền thì thông thường các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc các doanh nghiệp có vị thế yếu không thể tự mình đứng ra khởi kiện những doanh nghiệp có vị thế độc quyền trong các vụ án. ĐB đề nghị cân nhắc trong những trường hợp như vậy cần phải quy định trong luật về vai trò nhất định nào đó của Viện Kiểm sát.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trương Hòa Bình đã giải trình thêm một số vấn đề, trong đó, có vấn đề cơ chế đặc biệt. Chánh án cho rằng đây là cơ chế đặc biệt để giải quyết, xem lại những quyết định của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao mà thấy rằng có sai lầm nghiêm trọng. Cơ chế đặc biệt này để chính Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao sửa sai đối với quyết định của mình, không phải một cấp tối cao nào khác giải quyết vấn đề này.

Theo chương trình, dự luật này sẽ được các đại biểu biểu quyết thông qua vào ngày 29-3, là ngày làm việc cuối cùng của kỳ họp.

Chiều nay, các đại biểu tiếp tục làm việc trên Hội trường, nghe Chủ nhiệm Uỷ ban pháp luật của Quốc hội Nguyễn Văn Thuận trình bày Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thủ đô và thảo luận về dự thảo Luật này./.

Video